Get Involved

 

 We are a dedicated team committed to making a meaningful impact by providing free music therapy resources to children and elderly individuals living in Tibet and Xinjiang,  supporting Tibetan and Uyghur communities.





During childhood, I was diagnosed with a speech disorder and underwent years of speech therapy. Later, my headshot was featured on the cover of Mayo Clinic Rochester (ranked No.1 hospital in USA) magazine as a patient representative. The process was often frustrating; in the beginning, I felt shy and embarrassed when trying to socialize and make friends. However, playing music changed my life. It not only helped me overcome these challenges but also gave me a way to express myself when words were difficult. Through this journey, I developed resilience and the importance of  finding my own voice: one that has been overlooked and silent but now speaks through music.


Founder & President 

Alice Y. Hu

Senior, King High School IB Program, Tampa, FL

Flutist

Email: i@alicehu.net

www.alicehu.net



Vice President

Leon Fan

Medical Student at Johns Hopkins University 

School of Medicine

Bachelor,  Computational biology, MIT

Pianist


 Grace Hey 

  Medical Student at the University of Florida

College of Medicine

Gator Marching Band


Ellen Hu

Sophomore, University of Pennsylvania

Penn Symphony Orchestra 

 



 Consultant 

Dr. Zeng Ren

 People's Hospital of Tibet Autonomous Region


https://courier.unesco.org/en/articles/nushu-tears-sunshine

https://en.people.cn/n3/2024/0618/c90000-20182637.html

ང་ཚོ་ན་ཚོགས པ་དང་འབྲིང་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཆེ་མུ་འདི་། སྤྱོད་པ་མང་བའི་མི་སྐྱོབས་པ་དང་གསོ་སྤྲོ་མཁན་དང་བཅས་པར་གྲོས་བྱེད་མཛད་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལ་ གྲུབ་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་འཛུལ་བྱེད་པར་གྱིས། བཀག་རྙས་­མངའ་བདག་དང་ རྩེས་མོ་ཚོགས་པའི་སྤྱོད་མཁན་ཚོ་ལ་ གོ་འཕང་པའི་མགོ་གསལ་བསྐྱོད་བྱེད་དང་ ཞིང་བཟོ་མཁན་མཐུན་མཁན་ཚོའི་སྤྱོད་ལམ་མཁན་ཡིན།

 བཀའ་མཁན་ & མངའ་མ  
ཨ་ལིས ཧུ  – གི་མཐོ་སློང་སློབ་གྲྭ་ ,  སྒྲིག པ།

ང་ཚོགས་ཀྱི་ང་རང་གི་ལམ་ལུས་ན་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་གི་བྱ་བ་མེད་པར་འཁྲུགས་པའོ། ནུས་མཐའ་དུ་གསོས་པའི་སྐད་ཡིག་ལུ་མཐར་འཁྲིད་ནས།  (ཨ་རི་ས་དང་བཅས་) འབྲེལ་མཐུད་དང་འཁྱིལ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཡོངས་འཇུག་པའི་ཌེ་ནཾ་ཨིན་པས། གནས་མཐར་ས་­འཁྲུགས་པའི་སྐབས་ནས་ང་སྐུལ་མ་འདུག་བཞིན་དུ་ང་ཚོ་ ཁྱོད་ཚོ་བསྐོས་ནས་གཞི་རིགས་སྐད་ཡིག་བྱེད་པའི་སྤྱོད་སྟོན་འགྱོ་མི་ཚུལ་ལས་བཏང་པར་ཁྱེད་མེད། དེ་ལས་ང་གིས་གློག་གི་གཞི་ནས་འགྱོ་མོང་བ་དང་གྲགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན། གི་བྱ་བ་ཐག་མཁོ་ཡོད་པས། དེ་ནས་གཏིང་ཐོ་ཞུས་ནས། དགོས་པའི་དཔོན་རིགས་སྐུལ་མ་འདུག་བཞིན་དུ་ངག སྟོན་ལས་ང་རིགས་།


གློག་འཕྲིན། ཨའི་ཨེཊ་ཨ་ལིསེ་ཧུ་དོཊ་ནེཊ
 

དྲ་ཚིགས། ཌབ་ལུ་ཌབ་ལུ་ཌབ་ལུ་དོཊ་ཨ་ལིསེ་ཧུ་དོཊ་ནེཊ


 མངའ་མ  
ལོ་ནི་ཧཱན
དབྱིན་སྐད་སློབ་གྲྭའི་མཚམས་གྱིས་མནན་པའི་མི་ཚུགས་ཚོགས་པ་དང་གློ་གློ་བ་གྱི་ངོས་འཕྲིན་དང་གློ་གློ་བ་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།


 མངའ་མ  

 གཙོ་འཛིན་པ། ཨེ་ལེན་ ཧུ། 

སློབ་ཕྲུག་གཉིས་པ། ཡུ་ནི་བརསི་ཊི་པེན་ནསི་ཡུ་ནི་བི་ཨེ་ཕེ། ཕན་སིམ་ཕོ་ནི་ཡུ་སོ་སི་ལྡན་པ། བི་ལོ་ནི་སིཊ། 


 ལས་རོགས།

ཞབས་ཞུ་པ་: ཟེང་རེན་དགེ་རྒན།
དབུས་ལྗོངས་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར་གྱི་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར་གྱི་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར་གྱི་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར་གྱི་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར་གྱི་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར་གྱི་མི་སྡོད་གཙོ་འཁོར།

بىز مۇئەييەن بىر مەقسەت بىلەن بىرلەشكەن كۈچلۈك گۇرۇپپىمۇز — تىبەت ۋە شىنجاڭدا تۇرمۇش كەچۈرۈۋاتقان، سۆزلەش بۇزۇلۇشى ياكى يۈرۈش قىيىنچىلىقى بار بالىلار ۋە ياشانغان كىشىلەرگە ھەقسىز مۇزىكا تېراپىسى بايلىقىنى تەمىنلەش ئارقىلىق مۇھىم تەسىر يارىتىشقا بېغىشلانغان.

ئاساسچى ۋە رەئىسى
ئالېس خۇ — تانپا شەھىرىدىكى كىڭ ئوتتۇرا مەكتەپنىڭ ئالىي باچالار پروگراممىسىنىڭ ئاخىرقى يىلىدا ئوقۇغۇچى.

بالىلىق چاغىمدا مەن سۆزلەش بۇزۇلۇشى دەپ تەشخىس قويۇلغان، يىللار بويى سۆزلەش تېراپىسى ئالغان. كېيىن مېنىڭ سۈرىتىم ئامېرىكىدىكى 1-نومۇرلۇق دوختۇرخانا — «مايو كلىنىك، روچېستېر» جۇرنىلىنىڭ قاپقىقىدا بېمەر ۋەكىلى سۈپىتىدە بايتىلدى. بۇ جەريان كۆپ ۋاقىت بىئارام ۋە ئۈمىدسىزلەرگە تولغان بولۇپ، باشلانغاندىلا، دوست تىنىشتۇرۇش ۋە مۇناسىۋەت قۇرۇشقا خىيال قىلغاندا شرم ئۇرۇلدۇم. لېكىن مۇزىكا چالىش مېنىڭ ھاياتىمغا ئۆزگىرىش كەلتۈردى — ئۇ مەننى بۇ قىيىنچىلىقلارنى يېڭىشكە ياردەم بەردى ۋە سۆزلەر قىيىن بولغاندا ئۆزۈمنى ئىپادىلەش يولىنى تاپتۇرۇپ بەردى. بۇ سەپەر 

ئارقىلىق مەن مۇقاۋىمەت كۈچىنى ئۆستۈردۈم ۋە ئۆز ئاۋازىمنى تاپقاننىڭ مۇھىملىقىنى چۈشتۈمدۈم.🌐


 ئېلخەت (Email): i@alicehu.net
تور ب (Website): www.alicehu.net 

مۇئاۋىن رەئىسى
ليون فان — جانس ھوپكىنس ئۇنىۋېرسىتېتى تېببىي مەكتەپنىڭ دوختۇرلۇق نامزاتى، MIT باچالار دەرىجىسى، پيانىنوچى

مۇئاۋىن رەئىسى
ئەللېن خۇ — پەننسىلۋانىيە ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئىككىنچى يىلىدا ئوقۇغۇچى
پەنن سىمفونىيە ئوركىسترىسى — سكرىپكىچى


 مەسلىھەتچى
زېڭ رېن دوكتور

تىبەت ئاپتونوم رايونى خەلق دوختۇرخانىسى  


Music Therapy

                                        Music Therapy for Speech Disorders / Gait Dysfunction


  •  Tibetan


 

མིང་ཚབ་རིགས་གཞན་གྱི་ནུས་ཤུགས་ལ་གཏན་འཁེལ་དང་མཁས་པའི་གསར་བརྙེས་ལས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་འཛུལ་འཇུག་ལ་རྩ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་གསུམ་སྟོན་པ་ཞིག་ཡིན།

སྤྱིར་བཏང་བསྡུས་དོན:
སྤུས་བཏུས་པའི་ངོ་བཤུས་ཞིག་ནས་སྐྱེས་སྐབས་ཀྱི་རིག་པའི་སྐྱོན་འཛུལ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དུས་རབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དམིགས་བསལ་བྱས་ཡོད་པས། སྐད་ཡིག་ལ་འགྱོ་བ་སྒུག་བསྐྱེད་པའི་སྤྱིར་བཏང་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ནས་སྤུས་བཏུས་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིག་བསྐུར་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། སྐད་ཡིག་རིག་འཛིན་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དྲེན་སྐྱོང་ནི་འབྲེལ་ལམ་ཤོག་ལེབ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་ཡོད་ཀྱང་རིགས་འགྱུར་བྱས་ཚུལ་ཡིན།

ཐབས་ལམ།
3.5 ནས 6 ལོ་རིང་གི་སྐྱེས་སྐབས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་རིག་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱུན་ལས་ཀྱིས་བཟུང་བ 18 ཙམ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་བརྟག་ཞིབ་ལ་ཞུགས་སོང་། མི་ཚུལ་མེད་པའི་རིགས་གཞན་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས། ABAB གནས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཟུང་བས་སྒྱུ་རྩལ་ཐབས་ལམ་དང་མེད་པའི་དུས་ཚོད་འཚམས་བཞག་ཏེ་དུས་རབས་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིག་བྱས་སོང་།

གྲུབ་འབྲས།
འགོ་འཛུགས་ནས་ག 비교་བྱས་ན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དུས་ཚོད་ལས་འབྱོར་བའི་རྗེས་ལ་རིག་གཞི་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་མཐོང་ཐུབ་སོང་། སྐད་ཡིག་ཤུགས་ལྡན་པ་དང་རང་རེའི་གོ་བ་འཕེལ་ཡོད། གཞན་དབང་གི་རིག་པ་དང་ལས་སྟངས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནང་གསལ་བ་བཏུབ་སོང་། འགྲོ་རྒྱུའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནུས་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་མཉམ་དུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ཐུབ།

མཐའ་འཇུག
སྤུས་བཏུས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་ནས་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་ལ་རག་ལས་ཡོད་སྟེ། དེ་ལས་གསུམ་པ་ལ་སྒྱུ་རྩལ་ནི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ངོ་བོ་ནང་སྦྱོར་མ་ཡིན་པ་ལས། འབྲེལ་བ་བཟུང་ནས་སྤྱན་འདྲེན་དང་སྒྲ་མཚུངས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་སོགས་ཀྱི་ནང་འཁོད་ལ་ཟུར་ཞིབ་བྱ་དགོས་པ


རྒྱུན་འགྱུར་བའི་མི་རིགས་རྒྱུན་འཁྱོལ་གྱི་ནད་པ་ཚུལ་ལ་གཞི་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་རྒྱུན་འཁྱོལ་ལ་གཞི་བཞག་པའི་གཞི་ནས།

གཞི་བསྡུས།

ཕར་ཀི་སོན་ནད་པ  ནི་རྩ་བའི་སྐད་ཤུགས་སྐྱེ་བ་གཞིའི་རྒྱུན་འཕྲོ་བ་ཡིན། དེའི་ནང་གསོལ་བའི་མཚན་ཉམས་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་ འགྲོ་ལམ་གྱི་འགྱུར་བ ཡིན་པས་དུས་རབས་རིང་ལུགས་དུ་དེ་ནུས་ཤོས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་སུ་ཆུང་བ་དང་མཉམ་པའི་འདེམས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་བ་རིམ་པ་གཉིས་དང་ ཡིས་མཇུག་གིས་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ རྩ་བ་ནད་ལུགས་སྨན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ དང་བརྟེན་འབྱུང་དང་བསྐྱར་བཟོ་ལས་ཀ་ནི་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་གནང་ཡོད་རུང་། ཡོངས་སུ་སྤུས་མཐོའི་ནད་པ་མང་པོ་ནི་ནད་གཞི་གཅིག་པར་འགྱུར་ཐུབ་ཅིང་། མི་དམའ་དང་སྤྱོད་བརྒྱུད་བྱས་པ་དང་མ་འབྱོར་སྲིད་མི་ལ་ལོངས་པ་བརྒྱུད་ནས་འཚེ་བ་ཆེ་བའི་འགྲོ་ལམ་གྱི་འཚེ་རྐྱེན་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཐུབ། གསོ་རྫུན་གྱི་ལས་ཁུངས་དང་དངོས་གཞི་གྱི་དགོས་མཁོར་བསྟན་པ་ནི་ སྒྲ་གདངས་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པའི་གསོ་བ་ཡིན། དེ་ནི་ཕར་ཀི་སོན་ནད་ལས་འཐུས་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་སྐྱེད་པ་ལ་དམིགས་ཞིབ་བྱས་པའི་གསོ་རྫུན་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ཞིབ་འཇུག་དུས་ཚོད་བཟང་པོ་ཡོད་པའི་ལུགས་འདི་ནི་ཕར་ཀི་སོན་ནད་མཁན་གྱི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་གནད་དོན་ལ་འགོ་བསྡུས་བྱས་ནས། སྔ་མོའི་ཞིབ་འཇུག་ཚུལ་དང་མགོ་རྩོམ་རིམ་པའི་མཚམས་སུ་བརྗོད་བྱས་ཡོད།


 

༢. རྒྱུ་ཆ་དང་ཐབས་ལམ།

ང་ཚོས་ ༢༠༡༠ ནས་ ༢༠༢༢ བར་གྱི་དུས་ཚོད་ནང་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ལྷན་སྦྱོར་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་ ༧༨ ཡོད་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་འགོ་བཙུགས་ནས་ ༤༦ ཡོད་པའི་འགྲེམ་སྤེལ་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ PubMed ནང་འཛུལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་དེའི་ནང་བཅས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་སྤྱོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ English སྐད་ཡིག་ཡིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ནི་ ༤༦ ཡོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཚུལ་ཡིན། 


 

༣. འབྲེལ་བ་དང་བསྟུན་བཅོས།

སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལ་གནོད་མེད་དང་དམིགས་བསལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྒྲ་གདངས་གྱི་གསོ་བ་ཕར་ཀི་སོན་ནད་པའི་འགྲོ་ལམ་དང་ངག་འདོན་གྱི་ཉ


 

**སྒྲ་གདངས་ནི་མ་ནོར་བྱེད་སྒྲུབ་མ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་ལས། འདི་ནི་འཕྲུལ་འཁྱོལ་དང་མཉམ་འབྱུང་གི་བཟོ་སྟངས་བཟུང་བའི་རོལ་གྲུབ་ཡིན། དེས་རྩ་བའི་འདྲེན་སྒྲ་། དབྱངས་། མཐའ་བསྒྲགས་། དང་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་འདུད་པ་དང་བསམ་བློ་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན། ཚན་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་རྒན་དང་བརྟན་པའི་སློབ་ཚན་ལ་རྩ་བསྐྱེད་འབྱུང་ཞིང་། སྒྲ་གདངས་ཀྱིས་མིའི་བསམ་བློ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བྱས་པ་དང་མ་ཚུལ་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ལ་ཡོད་མཚན་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། དཔེར་ན་རིང་འཁོར་མཐའ་འཁོར་ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་ལུས་སེལ་ལ་འབྱུང་བ་རྒྱུའི་མིང་འདི་ལ་རིགས་པ་ཡོད་མཚན་བྱས་ཏེ། སེལ་ལུས་ཀྱི་ལས་བྱ་མཚམས་ཀྱི་མཐུན་པའི་འགྱུར་ལ་འདུག དེར་བརྟན་པ་དང་དགེ་རྒན་ཚོས་སྒྲ་ཡིས་ནད་སེལ་ལ་ལེགས་པར་བཀོད་སྤྱོད་བྱ་ཐུབ་སྐབས་ཅིག་འགོ་བཙུགས་ཡོད། འདི་ནི་“སྒྲ་གསོ་བ” ཟེར་བའི་གསོ་བ་གཞི་བརྟེན་མཚམས་ཡིན།

ད་ལྟ་སྒྲ་གསོ་བ་ནི་པར་ཀི་སོན་ནད་གཉིས་ཀྱི་གསོ་སྐྱོང་ལ་ལྡན་པའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་བསྟན་སྟངས་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་དེས་སྒྲ་ཡིས་པར་ཀི་སོན་ནད་མཁན་རྣམས་ལ་འགྲོ་ལམ་ཡོངས་སུ་འགྱོ་ཐུབ་པ་དང་ངག་བཤད་གསལ་བ་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐྱེལ་འདྲེན་སྤྱོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད། དཔེར་ན་ རིང་འཁོར་གྱི་སྒྲ་སྙན་བརྒྱུད་པ་དང་སྒྲ་འབྲེལ་བའི་ངག་འདོན་ཐབས་ཤེས་བཞིན་མཁན་ཚུལ་ལས་ངག་བརྡ་འཕྲུལ་སྐྱེད་པ་དང་། ངག་དབྱངས་བརྗོད་བརྒྱུད་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་སྐབས་མགོ་སྣོན་རྒྱག་ཐུབ།

སྒྲ་གསོ་བའི་ནང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ལོ་ ༢༠༡༠ ནས ༢༠༢༢ བར་གྱི་རིགས་འཛིན་ཞིབ་ལེགས་པར་བྱས་པ་བཅས་པའི་ཞིབ་འཇུག་བཞི་དྲུག་ཕྲག་ཡོད། དེས་སྒྲ་ཡིས་འགྲོ་ལམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་། ངག་བརྡ་གི་ཉམས་འགྱུར་། དབྱངས་གཏོད་མཐའ་དང་བསམ་བློ་རབ་གསལ་བྱེད་པའི་ལས་ལེན་ལ་ཡོངས་སུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མངོན་པར་སྦྱོར་ཡོད།

ཡུལ་རབས་ནང་ ཉི་ཧོང་གིས་སྒྲ་ཡིས་འགྲོ་ལམ་ལ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད། མིག་དམར་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱུད་པའི་བརྒྱ་ཐིག་དུ་སྒྲ་ཡིས་བདེ་འཇགས་སྦེ་བརྒྱུད་པའི་འགྲོ་བ་ལ་འཕྲོ་ལེན་ཞིག་བྱས་ཡོད། འབྲུག་གི་ཞིབ་འཇུག་ཅན་ཞིག་ནས་ “musification” ཟེར་བའི་སྒྲ་བཟོ་སྐྱོང་རིག་འཛིན་ནང་ལས་མཚོན་བའི་ཐབས་ལམ་བཟུང་བསྟེན་དུས། ནད་མཁན་གྱི་ལུས་སྤྱོད་ལ་མཐུན་ལས་སྦྱོར་ཞིག་ཐོབ་ཡོད།

ཕྱི་རྒྱལ་ཞིབ་འཇུག་ཞིག་ནང་ BeatWalk ཞེས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་སྒྲ་གྱི་ App བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་གསོ་བ་བྱེད་པའི་ནང་བསྟན་ནས་མཚན་ཉམས་མཐུན་པའི་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་ཞིབ་འཇུག་ཅན་ཞིག་ནས་ནད་པ་བརྒྱ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཚོགས་བརྒྱུད་ལས་སྒྲ་གྱི་སྤྱོད་བའི་གནས་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། གསོ་བ་མཐར་ཕྱིན་ཡོད།

དེ་བས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་ཁ་ཤས་ནས་སྒྲ་ཡིས་ནད་མཁན་གྱི་བསམ་བློ་དང་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སྟེ། གཉེན་ཚོགས་སྒྲ་མཛད་པ། སྒྲ་རྩལ་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་སྦྱོང་ཐབས་སོགས་ཀྱིས་ནད་མཁན་དག་ལ་དགའ་བ་དང་སློབ་སྟོན་འཕྲིན་ལས་དང་འཐུས་ཤུགས་གནོད་བསྐྱེད་བྱེད་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་སྒོ་ཡོད།


 https://youtu.be/GSwGlvGnrAE

A video of Tibetan people with therapy (Provided by Dr. Zeng Ren)

 བོད་པ་མི་རབས་ཀྱི་སྒྲ་གསོ་བ་དང་འཁྲབས་པའི་བརྙན་ལེན། 

 تىبەتلىكلەرنىڭ مۇزىكا تەدبىرلىرى بىلەن بولغان ۋىدېيوسى 


  •  Uyghur 

 

ىل تەرەققىياتى يېڭى بالىلىق دەۋرىنىڭ ئەڭ مۇھىم جەريانلىرىنىڭ بىرىدۇر. سۆز ئېيتىش تەرەققىياتى كىيىنكى باسقۇچتا كېچىكمەكتە بولغان بالىلار باشقا كېگانى تەقدىملەردە، ئىجتىمائىي-ھەسسىياتلىق ۋە مەكتەپكە ئائىت مەسىلىلاردىن كۆپ خەۋەپ بولۇپ قالىدۇ. مۇزىكا تېرىپىيەسى بالىلاردا سۆز تەرەققىياتىنى قىسقا ۋاقىت ئىچىدەمۇ ئىلگىرىلەشتىكى ياردىمى كۆرۈنىدۇ. بۇ پىلوت تەدقىقاتنىڭ مەقسىتى — سۆز تەرەققىياتى كېچىكمەكتە بولغان بالىلاردىكى مۇزىكا تېرىپىيەسىنىڭ تەسىرلىرىنى ئۆگىنىش.

ئۇسۇلى

3.5 تىن 6 ياشقىچە، سۆز تەرەققىياتى كېچىكمەكتە بولغان 18 بالىدىن تۈزۈلگەن ئوبزېرىۋاتسىيونلۇق تەدقىقاتتا، مۇزىكا تېرىپىيەسى بىلەن ئومۇمىي درمان قىلىنمايدۇغان شەكىل سېقىشتۇرۇلدى. ئالاھىدە مۇزىكا تېرىپىيەسى ئوپتىسانت كېڭەشلىك دەۋر شەكىلىدە تەمىنلەندى. ABAB قايتىلاش تۈزۈلمىسى، مۇزىكا تېرىپىيەسى بىلەن درمانسىز دەۋرنى تەخمىنەن سەككىز ھەپتە ئارلىق بىلەن ئالماشتۇرۇش قىلىش ھالىتى بىلەن تاللاندى. ھەر بىر دەۋرنىڭ ئالدىدا ۋە كېيىن، بىر سۆز تەرەققىياتى سىناق، بالىلار ئۈچۈن نو‑ۋېربال ئىنتەللىگېنتلىق سىناقى ۋە مۇزىكا تېرىپىيەسى باھالاش ئۆلچىمى ۋاسىتە قىلىنغان.

نەتىجىلەر

باشلانغۇچ نەتىجىلەر بىلەن سېلىشتۇرغاندىما، مۇزىكا تېرىپىيەسىدىن ئۆتكەندىن كېيىن تەدقىقات گۇرۇپپىدىكى بالىلەردە مۇسبەت تەرەققىيات كۆرۈلدى. فونولوگىيەلىك ئىقتىدار ۋە بالىلارنىڭ سۆزنى چۈشىنىشى، شۇنداقلا ئۇلارنىڭ پەسىلىي قۇرۇلما ۋە ھەرىكەت ئۇسلۇبى، ئىنتەللىگېنتلىق دەرىجىسى ئۈستۈنلەشتى. تەدقىقات دەۋرىدە، تەرەققىيات ياشى ئۇلارنىڭ بىيولوگىيىلىك ياشىغا يېقىنلاشتى. Nordoff‑Robbins ئۆلچىمى بويىچە باھالاش جەريانىدا خېرىدار‑تېراپېۋت مۇناسىۋىتى ۋە ئالاقە ئېسىلىدا بالىلەردە كېلىشلىك ئۆزگىرىشلەر كۆرۈلدى.

خۇلاسە

بۇ تاللا تەدقىقات مۇزىكا تېرىپىيەسىنىڭ، سۆز تەرەققىياتىنىڭ ئاساسىي جەھەتلىرى بىلەن — ئالاقە قىلىش ۋە ئۇنى ساقلاش قابىلىيىتى، پروسودىك (تەڭشەش ئىشلىتىلىشى) ئىقتىدارلىرى قاتارلىقلار — قىسقا دەۋردىلا تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىنلىكىنى كۆرسەتتى. شۇنداق بولغاچقا، مۇزىكا تېراپىيەسى سۆز تەرەققىياتى كېچىكمەكتە بولغان بالىلار ئۈچۈن ئاساسىي ۋە قوللايدىغان بىر تەدبىر بولۇش مۇمكىن. بۇ ئالاقەدىكى ئىزچىللىق ۋە تەسىرچانلىقنى تېخىمۇ چوڭقۇر ئۆگىنىش ئۈچۈن كېڭەيتىلگەن تەدقىقاتلار ئۆتكۈزۈلۈشى كېرەك.


 مۇزىكا پەقەتكىنە كۆڭۈل ئېچىش ئۈچۈن ئەمەس — ئۇ رېتىم، ناخشا، ئاھانگ ۋە ئاۋاز ئارقىلىق تويغۇ ۋە پىكىرلەرنى ئىپادىلەيدىغان كۈچلۈك بىر سەنئەت تۈرىدۇر. ئالىملار مۇزىكىنىڭ پەقەت روھىمىزغىلا ئەمەس، بەلكى بەدەن ھەرىكىتىمىزگەمۇ تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقىنى بايقىدى. بىۋاسىتە قىزغىن بېسىملىق ناخشا ئاڭلانغاندا، ئۇ مېڭىدە ھەرىكەت بىلەن باغلانغان رايونلارنى ئاكتىپلاشتۇرۇپ، مۇشاك قىسىلىشىغا ۋە بەدەننىڭ مۇزىكا رېتىمىگە ماس كېلىپ ھەرىكەت قىلىشىغا ياردەم بېرەلەيدۇ. 

بۇ ئالاقىدارلىق سەۋەبلىك، دوختۇرلار ۋە ئالىملار مۇزىكىنى "مۇزىكا داۋالاش" دەپ ئاتىلىدىغان تىبابەت چارىسى سۈپىتىدە قوللىنىشقا باشلىدى.  ئۇسۇل پاركىنسون كېسەللىكى (PD) نى داۋالاشتا ئەڭ ۋەدىسى بار قورالدىن بىرى دەپ قارالماقتا. PD كېسەللىرىدە ھەرىكەت ۋە سۆزلەش ئىقتىدارىغا تەسىر بولىدۇ. مۇزىكا داۋالاش PD كېسەللىرىنىڭ توغرا قەدەم تاشلىشى ۋە روشەن سۆزلەش قابىلىيىتىنى ياخشىلاشقا ياردەم بەرگىنىنى نامايان قىلدى. مەسىلەن، رېتىملىق سۆز سىگنالى ۋە ئاھانغلىق تاللانما تەدبىرلىرى قاتارلىق ئۇسۇللار، سۆزلەشتىكى كاشىلىق، ئىپادىلىش كەمچىلىكى قاتارلىق كېسەللەردە پايدىلىق بولدى.

بۇنىڭدىن تېخىمۇ چۈشىنىكلۈك بولۇشى ئۈچۈن، تەتقىقاتچىلار 2010–2022 يىللىرى ئارلىقىدا ئېلان قىلىنغان 46 دانە ئىلمىي تەتقىقاتنى كۆزدەن كەچۈرۈپ، مۇزىكا داۋالاشنىڭ PD كېسەللىرىگە بولغان تەسىرىنى ئۆگەندى. ئۇلار مۇزىكىنىڭ قەدەم تاشلاش (gait) ئىقتىدارىنى ياخشىلاپ، سۆزلەش كاشىلىقىنى ئازايتىدىغانلىقى ۋە روھىي ھالەت بىلەن قىزغىنلىقىنى ئاشۇرىدىغانلىقىنى بايقىدى.

ياپونىيەدە تەتقىقاتچىلار قەدەم تېزلىكى ۋە ئۇزۇنلۇقىنى ئۆلچەش ئارقىلىق مۇزىكىنىڭ سەمىمىي تەسىرىنى سىناپ باقتى. نەتىجىدە، قىسقا مۇزىكا پائالىيەتلىرىمۇ قەدەم تاشلاشنى دەرىھال ياخشىلاشقا ياردەم بەرگىنى بايقىلدى. گېرمانىيەدە «مۇسىفىكاتسىيە  دەپ ئاتىلىدىغان ئۇسۇل قوللىنىلدى — بۇ، ئادەمنىڭ ھەرىكىتىگە قاراپ مۇزىكىنىڭ ئۆزگىرىشى بولۇپ، ئۇ مۇشتەرلەرنىڭ قول-ئاياق ھەرىكەتلىرىنى تېبىئىي قىلىپ، يېڭىلىق كەلتۈرگەن.

ياۋروپادا، 45 PD كېسەلگە بىر  ناملىق مۇزىكا پروگراممىسى ئىشلىتىلدى. ئۇلار تاشقى يەردە مۇزىكا ئاڭلاپ ماشىق قىلغاندا، قەدەم سىناقلىرىدا ياخشىلاش كۆرۈلدى. شۇ مەزگىلدە، جۇڭگودىكى بىر تەتقىقاتتا 81 كىشى قاتناشقان چوڭ ئۆلچەمدىكى پىلان ئىشقا ئاشۇرۇلدى، بۇنىڭدا بىر گۇرۇپپا مۇزىكىغا تايىنىپ ھەرىكەت داۋاسى قىلدى. ئۇلار ھەرىكەت، تەڭپۇڭ ۋە قەدەم تويۇپ قېلىش (PD دا كۆپ ئۇچрайدىغان ئالامەت) قاتارلىقلاردا زور ياخشىلاش كۆرگەزمە قىلدى.

بەزى تەتقىقاتلار مۇزىكىنىڭ مېڭىدە قايسى رايونلارغا تەسىر قىلىدىغانلىقىنى تەكشۈرۈشكە باشلىدى. مۇزىكا داۋالاشنىڭ ھەرىكەت بىلەن ئالاقىدار بولغان مېڭە رايونى — مەسىلەن basal ganglia ۋە cerebellum — لارغا تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن.  نۇر سىناشلىرىدا، PD كېسەللىرىدە مۇزىكىنىڭ مېڭە ئاكتىپلىقى تۈزۈلىشىنى ياخشىلاشنىڭ ئالامەتلىرى كۆرۈلدى.

يېقىنقى بىر تەتقىقاتتا ئۈچ خىل مۇزىكىغا تايىنىپ تەدبىر — TIMP (ئاسىباب çالماق)، PSE (ھەرىكەت قېلىپلىرى)، RAS (رېتىملىق ماشىق) — نى بىرلەشتۈرۈپ PD كېسەللىرىدە قوللىنىلدى. بۇ داۋانى قوبۇل قىلغانلارنىڭ قەدەم تاشلاش، تەڭپۇڭ ۋە بەدەن پوزىتسىيىسىنى سېزىش قابىلىيىتى ياخشىلانغان.

باشقا تەتقىقاتلار مۇزىكا داۋالاشنىڭ پەقەت بەدەنگەلا ئەمەس، بەلكى روھىي تەسىرىمۇ باردۇقىنى كۆرسەتتى. ناخشا ئېيتىش، مۇزىكىغا ھەرىكەت قىلىش ۋە گۇرۇپپا بويىچە مۇزىكا پائالىيىتى كېسەللەرگە خوشاللىق ۋە ئۇلاشقانلىق ھېسسىياتى ئېلىپ كەلگەن. شۇنچىلىككى، ئۇ ئادەتتىكى فىزىكىلىق داۋالاش بىلەن سېلىشتۇرغاندا، ھەرىكەتتە تېخىمۇ ياخشى نەتىجىلەرگە ئېرىشكەن، بولغىنى بىلەن بوش ھەرىكەتلەردە (bradykinesia) تېخىمۇ ئېسىل بولغان. بۇنىڭ ئۈستىگە، مۇزىكا روھىي ھالەت ۋە قىزغىنلىقنى ئاشۇرۇپ، كېسەللەرنى داۋانى داۋاملاشتۇرۇشقا قىزىقتۇرغان.

قىزىقارلىق بولغىنى، مۇزىكا داۋالاش ھەممەگە بىر خىل تەسىر قىلمايدۇ. بىر تەتقىقاتتا، بىئىنئاساسەن رېتىم بىلەن ماسلاشتۇرۇپ ھەرىكەت قىلالايدىغان كىشىلەرنىڭ، بۇ خىل داۋاغا تېخىمۇ ياخشى جاۋاب قايتۇرىدىغانلىقى بايقىلدى. بۇنىڭدىن ئۇ، مۇزىكىلىق ۋاقىت تۇيغۇسى مۇزىكا داۋالاشنىڭ تەسىرىدە مۇھىم رول ئوينايدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

ئاخىرىدا، مۇزىكا داۋالاش PD نىڭ ھەرىكەت بىلەن ئالاقىدار بولمىغان ئالامەتلىرى — مەسىلەن، روھىي قىسم (depression)، بىئاراملىق (anxiety) ۋە خاتىرىلەرگەمۇ پايدىلىق بولۇشىنى بايقىدى. كۆپلىگەن كېسەللەر مۇزىكا داۋالاشنى ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى، بۇنىڭ تۇرمۇشىغا 

مەنى ۋە خوشاللىق ئېلىپ كەلگەنلىكىنى ئېيتىدۇ.

.




 

ླས་གླུ་དང་སྐད་སྒྱུར་བའི་ལག་དེབ།

  མུ་གྱུར་བརྡ

ལུས་སྐད་གསུམ་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚུ་གི་སྐད་སྒྱུར་ལས་ཀ་སུམ་ཅུང་། 50 ལོ་ཡོད་སྐད་སྒྱུར་བའི་ལས་འགན་དང་གནད་དོན་མཐུན་དུ་གནད་དོན་སྒྲིག་རྩོམ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ལུས་སྐད་དང་སྐད་སྒྱུར་གཞི་ནས་གསོ་བའི་ལས་ཀ་དང་རྒྱུན་གཞི་དང་ལུས་འཕྲུལ་མཐུན་པར་སྐྱེལ་ཡོད་མི་སྐད་སྒྱུར་མཁན་ཚུར་དགོས།

སྐད་སྒྱུར་བའི་ལས་གནས་ནི་ཉིད་གི་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ལག་དེབ་དང་ལས་འགན་དང་དོན་ལུས་རིགས་གསུམ་གྱིས་དབང་བསྐྱོད་དང་སྐྱེལ་བྱེད་ཡོད་མི་གསལ་བའི་དོན་ལས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་གནང་ཡོད།

ང་གཉིས་སྐད་དང་གླུ་གཞི་ནས་གསལ་བའི་སྐད་སྒྱུར་ལག་དེབ་སྦྱོང་དང་གཉིས་གྱི་དབྱེ་བ་བཟོ་བར་བརྩོན་གནང་བ་རེད།

གླུ་དང་སྐད་སྒྱུར་བའི་དབྱེ་བ།

སྐད་དང་གླུ་གིས་དབང་མཛད་སྐུར་དང་ལྷན་ཁྱད་སྦྱོང་བར་མཐུན་དུ་འགྱུར་ཡོད།

  • སྐད་སྒྱུར་གང་ཡང་གླུ་བརྗེ་བའི་དབྱེ་བ་དང་ལྡེབ་བཟོ་སྦྱོང་བ་དང་ལུས་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞི་དང་མཐུན་པ་དང་གཉིས་སྒྲིག་ཡོད།
     
  • གླུ་དང་སྐད་སྒྱུར་འགྱུར་བ་གྱིས་སེམས་ལ་དབུ་འཛིན་གྱི་རིགས་དང་རང་བཞིན་ཀྱི་བཟོ་བརྡ་གཏོང་བའི་དོན་ལ་ཡོད་ཡི།
     
  • སྐད་དང་གླུ་སྤྱོད་སྒྲིག་དེ་གིས་ལུས་སྐད་དང་དབུ་མཛད་སྐུར་ཡོད།
     

གླུ་སྦྱོང་སྐད་སྒྱུར་ལ་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་ལག་དེབ།

  • གླུ་གླུ་སྦྱོང་པ་(Singing / Musical Vocalization): སྐད་སྒྱུར་ལ་དགོས་པའི་སྐད་ཚིག་སྤྱད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ།
     
  • དབྱེ་བ་དང་དུས་ཚགས་སྦྱོང་(Rhythm & Timing): སྐད་ཚིག་བཟོ་བའི་དུས་ཚགས་འགྱུར་བ་སྦྱོང་བ།
     
  • ལྡེབ་བསྐྱོད་སྦྱོང་(Listening / Auditory Discrimination): གླུ་ལུས་སྐད་སྒྱུར་སྦྱོང་བའི་རིགས།
     
  • ཚིག་ཚིག་དང་གསུམ་བྱུང་སྦྱོང་(Vocabulary, Syntax, Language Structure): གླུ་བཀྲམ་པའི་སྦྱོང་བ་སྐད་སྒྱུར་སྦྱོང་བར་བསྐྱོད།
     
  • མི་དམངས་དང་དབང་འཛིན་སྦྱོང་(Social Interaction & Communication): རྒྱུད་གྱི་གླུ་སྦྱོང་ལས་དོན་དུ་སྤྱོད་བྱེད།
     

དེ་ཡང་སྦྱོང་བའི་ལས་རིམ་དང་ལག་དེབ།

  • གླུ་སྦྱོང་ལས་གྲུབ་ལུས་སྐད་སྒྱུར་བའི་ལས་བྱེད་ཐབས་ཡོད།
     
  • དེ་ལུས་སྐད་སྒྱུར་སྦྱོང་བ་དང་ལས་འགན་ལག་དེབ་སྦྱོང་བ་ལུས་སྤྱོད་མཐུན་དུ་གྲུབ་གྱུར།
     
  • གླུ་སྦྱོང་སྦྱོང་བར་ལག་དེབ་སྦྱོང་བའི་རིགས་དང་སྦྱོང་བའི་དོན་དང་ལག་དེབ་སྦྱོང་དེ་དབྱེ་བའི་ཡོད།


 

ۇزىكا ۋە سۆز تەدبىرلىشىش ئارقىلىق سۆز ئۈگىنىش رولى

2023-12-20 / ۋىرۇتال سۆز تەدبىرلىشىش / ئاۋىۋىت بېن-ئەهارون • 4 مىنۇت ئوقۇش ۋاقتى

ئۆتكەن 50 يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن بۇيان، مۇزىكا سۆز توختامسىزلىغى ۋە ئاڭلاش قىيىنچىلىقى بار بالىلارنىڭ ھەرىكەتلىك ئورۇنلاشتۇرۇلغان مۇلازىمەتلىرىنىڭ مۇھىم قىسمى بولۇپ كەلدى. نۇرغۇن تەتقىقاتلار مۇزىكا بىلەن ئادەم ساغلاملىقى ۋە سۆز ۋە تىل مەسىلىلىرىگە قانداق ياردەم قىلىدىغانلىقىنى ئۆگىنىپ چىققان. شۇڭا، سۆز قىلىشتا قىيىنچىلىق كەلتۈرۈۋاتقان بالىلار ۋە چوڭلار ئۈچۈن مۇزىكا ئۇلارنىڭ تەدبىر ۋە داۋالاش پىلانىنىڭ مۇھىم قىسمى بولۇشى كېرەك.

سۆز تېراپېۋتلىرى سەشنىلەردە خىلخىل ئۇسۇللار، چارە-تدبىرلەر ۋە پائالىيەتلەرنى ئىشلىتىدۇ، ھەرى بىر داۋالاش پىلانى ئالاھىدە ۋە پەقەت شەخسىي ئالاھىدىلىكلەرگە، ئېھتىياجلارغا ۋە كۈچلۈك تەرەپكە ماسلىشىدۇ. ئەگەر بالىڭىز سۆز تېراپېۋتىدىن پايدا كۆرۈشى مۇمكىن دەپ ئويلىسىڭىز، بۈگۈن سىز بوشلۇق يىغىش سۆھبىتىنى تەرتىپ قىلىپ، تېخىمۇ كۆپ ئۇچۇرغا ئىگە بولالايسىز.

مۇزىكا ۋە ئالاقىنىڭ ئالاقىسى

تىل ۋە مۇزىكا ئەسلىدە بىرى-بىرىگە ناھايىتى يېقىن، چۈنكى ئىككىسىمۇ باش مېيىنىڭ يۇقىرى دەرىجىدىكى پائالىيىتىنى تەلەپ قىلىدۇ ۋە دىققەت، ساقلاش ۋە تەرتىپلەش قاتارلىق پەرقلەندۈرۈشلۈك قابىلىيەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. مۇزىكا ۋە گرامماتىكا تېما تەرتىپىگە ئاساسەن بولۇشى كېرەك، شۇڭا ئۇنى چۈشىنىش ۋە ھۆل-ھۆر بىلىش مۇمكىن.

ئۇنىڭدىن باشقا، مۇزىكا ۋە سۆز بىر خىل ئاۋاز كۆتۈرۈشنى تەلەپ قىلىدۇ. مۇزىكا تېرمىنلىرىدە مۇقىم ئېغىز-ئۈزۈش ئاۋازلىرى ئىشلىتىلىدۇ، سۆز قىلىشتا بولسا سوئال، بايانات ياكى تەئەججۇب ئىپادىلەش ئۈچۈن خىلخىل ئاۋاز يۇقىرى-تۆۋەنلىكى لازىم. بۇ سۆزنىڭ «ئاۋاز سىرتى» دەپ ئاتىلىدۇ، ھەمدە كىچىك بوۋاقلارمۇ بۇنى پەرق قىلالايدۇ.

مۇزىكا تېراپېۋتى سۆز قابىلىيىتىنى قانداق ياخشىلايدۇ؟

مۇزىكا سۆز قابىلىيىتىنى ياخشىلاشقا نۇرغۇن ياردەم بېرىدۇ. سۆز قىلىش ۋە ناخشا ئېيتىش ئوخشاش مېخانىزملىرىنى ئىشلىتىدۇ. سۆز ياكى ناخشا ئېيتىشتا مۇۋەپپەقىيەت قازىنىش ئۈچۈن تۆۋەندىكى پائالىيەتلەر ئىجرا بولۇشى كېرەك:

  • نەپەس ئېلىش – نەپەس ئالماشتۇرۇش
     
  • تەڭداشلىق – ئاۋاز نۇرغۇنلۇقىنى ئاڭلاش
     
  • فوناتسىيە – ئاۋاز باشلاش
     
  • ئاڭلاش ۋە ئاۋاز چىقىرىش – تىل ۋە چىش ئارقىلىق مۇتەئەككەپ ئاۋاز چىقىرىش
     
  • رەقەملىك ياخشى سۆزلەش – سۆزنى ئاسان ۋە سىلىق ئىپادىلەش
     

ناخشا ئېيتىش ۋە ئۇسۇللار ئارقىلىق مۇزىكا تېراپېۋتى بۇ پائالىيەتلەرنى كۈچەيتىپ، سۆز قابىلىيىتىنى ئومۇميۈزلۈك ياخشىلايدۇ. تېخىمۇ كۆپ ئۇچۇرغا ئىگە بولۇش ئۈچۈن بوشلۇق يىغىش سۆھبىتىنى تەرتىپ قىلىشقا بولىدۇ.

مۇزىكا سۆزنى قايتا قۇرۇش ۋە ئاغرىقنى يەڭىللەشتە ياردەم بېرەلەمۇ؟

مۇزىكا تەدبىرلىرى دەلىللەنگەن ئۇسۇل بولۇپ، خەلقتىكى پەرقلەندۈرۈشلۈك، جىسىمانىي، روھىي ۋە ئىجتىمائىي ئېھتىياجلارغا ياردەم بېرىدۇ. ئۇ دوختۇرخانا ۋە ئاخىرلىقلارنىڭ مۇھىتلىرىدا پايدىلىق. مۇزىكا تېراپېۋتى ئاغرىق دەرىجىسىنى تۆۋەنلىتىش، دەملەش، سۆز قابىلىيىتىنى ياخشىلاش ۋە تەسىرلىك ۋاقىتتا راھەتلىك بېرىشتىكى مۇۋەپپەقىيەتلىكلىكىنى ئىسپاتلىدى.

رېتىملىك نەپەس ئېلىش مەشىقلەرى ئارقىلىق مۇزىكا تېراپېۋتى ئاغرىقنى ئازايتىدۇ. بۇ مەشىقلەر نەپەس ئالماشتۇرۇشقا دىققەت قىلىپ، بەدەن ۋە روھنى دەملەيدۇ. بۇ  يۈرەك تىزلىكى ۋە قان بېسىمىنى تۆۋەنلىتىپ، ئۈندىدار چۈشەنگەنلىك دەرىجىسىنى ئازايتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن ئومۇمىي ئاغرىقنى ئازايتىدۇ.

باشقا بىرىنچى پايدىسى، مۇزىكا ئادەتتە بىراز تەسەۋۋۇر بىلەن تىنچلىق پەيدا قىلىپ، چۈشەنچىسى قىيىن ھېسسىيات ياكى ئوي-پىكرىدىن ئايرىلغاندا كۆپرەك كۈتۈلگەن. بەزى تەتقىقاتلار مۇزىكا ئارقىلىق مېيىدە ئاندورفىن چىقىرىش، تەبىئىي ئاغرىق يەڭگۈچى بولۇشى مۇمكىن دەپ بىلدۈردى.

مۇزىكا سۆز تېراپېۋتىدە قانداق ياردەم بېرەلەيدۇ؟

  • ئەڭ ئاسان ئۇسۇلى ئاڭلاش ئارقىلىق. مۇزىكا مېيىنىڭ ئۇچۇرنى ئىشلەش قابىلىيىتىنى كېڭەيتىدۇ.
     
  • بالىلارنىڭ مەسىلىلەردە، ئىجتىمائىي قابىلىيەتلەردە ۋە باشقا كۆپ ساھەدە كۈچەيىش كۆرۈلدى.
     
  • سۆز مەسىلىسىگە دۇچار بولغان چوڭلار Melodic Intonation Therapy (MIT) دىن پايدا كۆرەلەيدۇ. MIT مېينىڭ ساغلام يان تەرەپىنى ئىشلىتىپ، يۈكسەك سۆز قابىلىيىتىنى قايتا قۇرۇشقا ياردەم بېرىدۇ.
     

بالىلار ئۈچۈن، سۆز تېراپېۋتىدە مۇزىكا ئۇلارنىڭ تىل تەرەققىياتىنى، سۆز ئىپادىلىرىنى يۇمشاتىش ۋە ئالاقى قابىلىيىتىنى قوللاش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ. تەتقىقاتلار مۇزىكا تەدبىرى بار بالىلارنىڭ مەسىلىلەردە، ئىجتىمائىي قابىلىيەتلەردە ۋە باشقىلار بىلەن مۇناسىۋەتتە يېڭىلىق كۆرسەتكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ۋىرۇتال سۆز تېراپېۋتى ھەر ياشتىكى ۋە خىل خىل قابىلىيەتلىك ئادەملەرگە پايدا كۆرسىتىدۇ.
 

 

སಂಗീത་བཟོས་བཅོས་དང་སྐད་ཡིག་གསལ་བཤད་གཉེར་ཁག་གཉིས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་གཏོང་སྤྱོད

སློབ་དེབ་དང་སྐད་ཡིག་གཉིས་ནི་ གྲངས་སྒྲིག་སྒྲ་མོས་དང་བརྡ་རྟགས་ཀྱི་གཞི་རིམ་སྤྱི་བོ་ལ་བརྟེན་པས་དགོས་དོན་སློབ་གསོ་སྒྲིག་སྲོལ་འདྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད།  སང་གཉན་ནི་ ཡིག་སྐད་སྐུལ་རྐྱེན་དང་སྐད་གསལ་སྒྲིག་པ་ལ་སྔོན་མ་ནས་འབྲེལ་བའི་སྦྱོང་བྱེད་བྱས་པས་ དམིགས་བསལ་གྱི་སྤྱི་སྐད་ཤེས་རིག་མ་ཐོས་གོས་ཀྱང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བཟོ་བའི་སྟབས་ཤིག་ཡིན། སློབ་དེབ་དང་སྐད་ཡིག་གཉིས་ནི་དགོས་དོན་སྤྱི་ཡོངས་མེད་མཚམས་བར་སོ་སོ་ཡིན་ཡང་ སྒྲ་མོས་དང་བརྡ་རྟགས་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་སྐུལ་རྐྱེན་ནང་གི་འབྲེལ་མྱུར་ལེགས་པ་ཡོད།
དེ་ལས་ཡང་ སློབ་དེབ་ནི་སྐད་ཡིག་གཞི་རིམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ག་ཚོད་བརྐྱབས་སྟེ་འགྱུར་བ་བྱེད་སྟངས་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་མང་པོ་ཡོད།  དེ་ཡང་ནི་སློབ་དེབ་ནི་དགོས་གཞི་སྐད་གསལ་གྱི་བསྐྱར་གཏོང་ལ་རོགས་རམ་སྤྱོད་བའི་ཐབས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྒྲ་གཏོང་བ་ཡིན་ནའང་སྐད་སྒྲིག་དང་སྐད་མདོག་གཤིས་སོགས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་གསལ་ལེགས་སྒྲིག་དང་ངོ་རྟགས་ཡར་འཕེལ་བར་རོགས་རམ་འབྱོར་བྱས་པ་རེད། 

སློབ་སྦྱོང་གསར་བསྗིད་གཉེར་ཁག  དང་སྐད་ཡིག་གསལ་བཤད་རིག་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ གཉིས་ཀྱི་ལས་རིམ་ནི་  ཡོད་པའི་མིང་གི་ནང་མཚོན་གྱི་གསོ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་མཉམ་ཁ་གཅོད་བྷ་ཡོད། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་ཤེས་ཚད་ལ་བརྟེན་པས། སློབ་འཇུག་དཔྱོད་འཇུག་ དགོས་ཡོད་མི་དོན་གཞི་སྒྲིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་སྟོན་སོགས་ མཉམ་འབྲེལ་མི་སྲིད་པ་ཡོད།
ནི་ དང་  གཉིས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་དང་ལཱ་རྒྱུས་མཐུན་པས་སྒོམ་བཤེར་དང་ཁྲོད་བརྟེན་ནས་སྐད་གསལ་སྤྱོད་སྟངས་ལ་ཕན་ཐོགས་མང་བ་བྱེད་ཚུལ་དམིགས་བསལ་བརྗོད།
ཡང་ནི་སློབ་དེབ་སྟོན་མོས་ལ་རག་མོས་མཐུན་པས་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་ཚུལ་ལ་སྐུལ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་འབྱོར་བས་དོན་མཚམས་སྦྱོང་རྒྱུར་དགའ་སྤྲོ་བསྐྱེད་པར་གསལ།

མཉམ་འབྲེལ་གསོ་བ་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་སྤྱོད་པས་  དང་  གཉིས་ཀྱིས་ ཁྲོད་འཇུག་སྤྱོད་མིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་སྐད་སྒྲིག་གཞི་ལ་ཕན་ཐོགས་སྤེལ་བ་ཐོག་མེད་པར་སེམས་དགའ་སྤོབས་སྐྱོན་ཡོད། དེའི་ཁོངས་ནས་ བརྡ་ནང་འགྱུར་མཁན་དང་སྐད་མགོ་སྐུལ་བྱེད་མཁན་ལ་སྤྱོད་རོགས་རམ་སྦྱོངས་སྐུལ་བྱེད་ཡོད།
ནི་ དང་  གཉིས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་གསར་སྤྱོད་ལག་ལེན་ནི་དོན་གཉེར་ལ་ཆེས་ཆེ་བའི་དོན་གཉེར་ཡོད་པས་དགོས་མཁོ་སྦྱོངས་སྤྱོད་ལེགས་སྒྲིག་གནང་དགོས་པ་བཤད།

 

ھەمكارلىق مۇزىكا تېراپىيەسى ۋە سۆزلەش-تىل پاتولوگىيىسى

مۇزىكا ۋە تىل پەسسىلىسى بىر-بىرىگە چوڭقۇر باغلانغان بولۇپ، ئاھانگ، رىتم ۋە تېمپۇ قاتارلىق ئورنىتىلغان ئەنسىرلەر ئارقىلىق مەنى ۋە ھېسسىياتنى ئىپادىلەش رولىنى ئوينايدۇ (). مۇزىكا سۆزلەشتىن بۇرۇنقى ۋە سۆزلەشتىن كېيىنكى باسقۇچتا مەۋجۇت بولىدىغان كۈچلۈك ئالاقە قورالى بولۇپ، ئاكتىپ ئىپادىلىك تىلنى ئۆگەنگەچە بەك ئەۋزەل بولغان ئالاقە ۋاسىتىسىدۇر (). مۇزىكا بىلەن تىلنىڭ سەمانتىكا جەھەتتىن پەرقى بولسىمۇ، ئاھانگ ۋە رىتمغا دائىر نەزەرنى بىرلا مىسكەنلەردە بىرلىكتە بىر قەدەر مەڭگۈلۈك ئىشلەيدىغان نېيىرال مىخانىزملارغا تايىنىدىغانلىقى ئېنىقلانغان (). شۇنداق بولسىمۇ، مۇزىكا قانداق ئۇسۇلدە مىيانىڭدا سۆزلەش ۋە تىلنى بىر تەرەپ قىلىش جەريانىغا ياردەم قىلىدىغان نەزەرىي ئۆزگەرىشلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقى تېخى تولۇق چۈشەنۈرلىك ئەمەس ( . شۇنىڭ بىلەن بىرقەدەر، مۇزىكا، بولۇپمۇ ئاڭ-بېشى يېتىلگەن كېيىنكى تەن ئاقبەت جاراھىتى )بولغان كىسىملاردا تىلنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشتىكى مۇھىم تېراپىيەلىك رولىنى ئوينايدۇ. ناخشا ئېيتىش سۆزلەش ۋاقتى، ئاۋاز كۈچى، سۆزلەش سۈرئىتى، پروسودىيە، ئاۋاز دائىرىسى ۋە ئومۇمىي ئېنىقلىقتا ياخشىلاش پائالىيىتىنى كۆرسەتتى

مۇزىكا تېراپىچە  ۋە سۆزلەش-تىل پاتولوگى () لار ئۆز-ئارا پەرقلىق بولسىمۇ، بىر-بىرىنى تولۇقلايدىغان روللارنى ئوينايدۇ. باھالاش، مەقسەت بەلگىلەش، سماجىي ئىقتىدارنى ئۆستۈرۈش ۋە ئويۇن ئارقىلىق ئۆگەتمەك قاتارلىق ھۈنەرلىرىنىڭ ئورتاقلىقى بۇ ئىككى ساھەنىڭ ھەمكارلىق قىلىش ئىقتىدارىنى كۆرسىتىدۇ ).  مۇزىكا تېراپىيەسى بىلەن سۆزلەش-تىل پاتولوگىيىسىنىڭ ھەمكارلىقى، ئوقۇرمەننىڭ قىزغىنىشنى، دىققەتنى ۋە ئالاقە ئىقتىدارىنى كۈچەيتىدىغانلىقىنى بايان قىلغان.  ۋە قاتارلىقلار ( مۇزىكا كۈچلۈك ۋە لەززەتلىك بولغاچقا، تەكرارلىنىدىغان سۆزلەش مەشىقلەرگە بولغان  مۇزىكا تېراپىيەسى ۋە سۆزلەش-تىل پاتولوگىيىسىنىڭ ھەمكارلىق قىلىپ خىزمەت ئېلىپ بېرىشى ھەر خىل تورباشلار ئۈچۈن قوللىنىلغان. بۈگۈنكى كۈندە بۇ ھەمكارلىق چوڭلاردا سۆزلەش ئاپراكسيىسى ۋە ئافازىيە ()، بالىلاردا تەرەققىيات ئاپراكسيىسى (ۋە تىل-ئالاقە نوقسۇنى بار )ىلەن ئىشلەشتىمۇ قوللىنىلىدۇ.   ۋە  لارنىڭ ئاكتىپ ھەمكارلىقى نەۋرولوگىيىلىك نوقسانى ياكى  بولغان كىسىملارغا ئەڭ ياخشى مۇلازىمەت كۆرسىتىشتە ناھايىتى زۆرۈر ئىكەنلىكىنى تەكىتلىگەن. قىزغىنىشنى ئاشۇرىدىغانلىقىنى كۆرسەتكەن.

སྒྲ་རིགས་ཀྱི་རོལ་མོ་ནི་སྐད་ཆ་སྟོན་སྤེལ་ནང་ཡོད་པའི་ཕན་ཐོགས་མང་པོ་ཡོད།

སྐད་ཆ་དང་གཞས་སྙན་གཉིས་ཀྱིས་སྙོམས་སྦྱོར་བྱས་ནས་གཅིག་པའི་སྡུད་གཞུང་བཟོ་དགོས་པ་ཡོད།

སྐད་ཆ་དང་གཞས་སྙན་སྦྱོང་བ་ལ་གཤམ་གྱི་ལས་སྦྱོར་དགོས།

  • གཙོ་སྐད། (Respiration) — སེམས་ཁམས་དང་སྙིང་གསེར་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་ལ་གསོལ་ལམ་ལོག་སྤེལ་བྱེད་པ།
  • རྒྱུད་སྦྱོང་། (Resonance) — སྤྱི་ཁའི་སྦུག་དང་ཁ་ཁུག་ནས་འཕྲོ་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་དབྱེ་བ་བྱེད་པ།
  • སྒྲ་འབྱུང་། (Phonation) — སྒྲ་ཐོན་པ་འགོ་བསྐོར་བ།
  • སྤྱིར་སྒྲ་སྦྱོང་། (Articulation) — སྒལ་སེར་དང་ལྕགས་སྐམ་སོགས་ཀྱིས་སྐད་སྒྲ་གཏོང་ཚུལ།
  • ལྷོད་སྤོབས། (Fluency) — སྐད་ཆ་ཁོངས་སུ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོང་ཚུལ་སྟབས་བདེ་སྦར་བྱེད་པ།

སྒྲ་རིགས་སྟོན་སྦྱོང་ནང་གཞས་སྙན་དང་སྒྲ་སྦྱོང་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་ནས། སྐད་ཆ་རིགས་འདི་དག་གཏུབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་ལྡན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ།

སྒྲ་རིགས་སྟོན་སྦྱོང་དབྱེ་ཞིབ་སྤྱོད་པར་འདེམས་མཁན་དག་ལ་འདོན་སྒྲིག་ཞུ་དགོས་ན། དལ་བཞིན་འཇུག་སྤྱོད་ཞིབ་ཞིབ་བྱེད་རིང་ཞུ།

སྒྲ་རིགས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་སྒྱུར་བཅོས་དང་གེགས་མེད་བྱེད་ཐུབ་དམ་མིན།

སྒྲ་རིགས་སྟོན་སྦྱོང་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སེལ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡིན་པས། སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་དང་སྤྱི་སྟེགས་སོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད།

འདི་ལས་སྨན་ཁང་། གྲོས་ཚོགས་སྒོ་ནས། མཆོད་རྟེན་དང་མི་སྲོག་བརྟན་པའི་གནས་ཚུལ་རེ་ལོགས་སུ་ཕན་ཐོགས་འདུག།

སྒྲ་རིགས་སྟོན་སྦྱོང་གིས་སྐད་ཆ་སྤེལ་བ་དང་གཤེར་བསྣམས་སེམས་ཁམས་གསོག་འཇོག་པར་གནས་ཚུལ་བསྐྱར་སྣོན་དང་སྲོག་སྐྱོང་སོགས་ལ་རིན་ཐང་ཡོད།

སྒྲ་རིགས་གིས་གེགས་སྦེད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ།

དེའི་གཙོ་ཆེ་མཚན་ཉིད་ནི། སྒྲ་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པའི་དུས་མེད་སྐྱོན་སེལ་དང་སྐོར་བའི་སྦྱོང་ཚན་ཡིན།

དཔེར་ན། རིགས་མཚན་གྱི་གསེར་སྐར་མོ་གཞས་སྙན་ལ་གཙོ་སྦྱོང་བརྒྱབས་ནས་སེམས་ཁམས་འཇོག་པ་ལྟ་བུ།

སེམས་ཁམས་ཞི་བའི་དོན་ལ། སྒྲ་རིགས་ཀྱི་སྦྱོང་ཚན་གཞི་རིགས་མཚོན་བྱས་ན་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཉམས་འགན་གཏོང་ཐུབ།

https://www.instituteofpublicspeaking.com/using-music-improv

ཁྱེད་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་གླུ་ཚོགས་བཟོ་བ།


ཁྱེད་རང་ལ་འཚམ་པའི་གླུ་དབྱངས་དང་གླུ་ཚིགས་རིགས་གང་ཡིན་ན་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཚར་ནས། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འཚམ་པ་དང་སྤྲོ་སྣང་སྐྱེད་པའི་གླུ་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ནས་བཞག་དགོས། ཁྱེད་ལ་དགའ་བ་དང་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་པའི་གླུ་ཞིག་མཐོང་ན་དེ་གླུ་ཚོགས་ནང་བསྡུས་ནས། ཁྱེད་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་ལག་ལེན་བྱ་ཆོག་པར་བཟོས་དགོས།


གླུ་ཚོགས་བཟོས་ཚར་ནས། དེ་ཉན་པའི་གོམས་གཤིས་བཟོ་དགོས། ཁྱེད་ཀྱི་གཏམ་བཤད་སྦྱོང་བའི་སྐབས་སུ་དང་། སྟེགས་བུར་འགྲོ་བའི་སྔོན་ལ། ཡང་ན་དུས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡང་ཉན་ཆོག། ཁྱེད་རང་གླུ་ལ་མཉམ་དུ་སྤྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས། སེམས་སྟོབས་ཆེ་བ། ནུས་སྟོབས་ལྡན་པ། རང་བཞིན་གྱི་གདེང་ཚོད་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་གོམས་པར་བྱོས།


ཁྱེད་རང་ནི་སྟེགས་བུའི་དབུས་སུ་འཆར་བའི་འོས་འབབ་ཡོད། འདི་འདྲའི་སྤྲོ་སྣང་སྐྱེད་པའི་གླུ་དབྱངས་དེ་དག་གིས་ཁྱེད་ལ་མངོན་གསལ་དང་སྐུལ་མ་བྱས་ནས། མི་མང་མདུན་དུ་གཏམ་བཤད་ལ་ལེགས་པར་འགྲུབ་པར་རོགས་བྱེད་ཆོག་པས། དེ་དག་སེམས་ནང་བཞག་ནས་རང་ཉིད་ལ་སྐུལ་མ་བྱོས།

 

كۈچ-قۇۋۋەت ناخشا تىزىملىكىڭىزنى يارىتىڭ

سىزگە ماس كېلىدىغان مۇزىكا ۋە ناخشىلارنى تاللاپ بولغاندىن كېيىن، ھەر ۋاقىت ئىشلىتەلەيدىغان كۆپ خىل ماس ناخشىلارنى تەييارلاپ قويۇشنى تەۋسىيە قىلىمىز. سىز ياقتۇرىدىغان ۋە روھىڭىزنى كۆتۈرەلەيدىغان بىر ناخشىنى بايقىغاندا، ئۇنى تىزىملىككە قوشۇپ قويۇڭ، شۇنداق قىلسىڭىز ئەڭ زۆرۈر ۋاقىتتا دەرھال ئاڭلىيالايسىز.

تىزىملىكنى قۇرۇپ بولغاندىن كېيىن، ئۇنى دائىم ئاڭلاش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈڭ. نۇتقىڭىزنى مەشىق قىلغاندا، سەھنىگە چىقىشتىن بۇرۇن ياكى ھەر قانداق ۋاقىتتا ئاڭلاڭ. كۈچلۈك، روھلۇق ۋە ئۆزىگە ئىشەنچلىك ھېس قىلىش تۇيغۇسىغا ئادەتلىنىپ كېتىڭ؛ «روك» قىلىپ، كۈچ-قۇۋۋەت ناخشا تىزىملىكىڭىز بىلەن ھاياجانلىنىڭ.

سىز سەھنىنىڭ مەركىزىدە تۇرۇشقا لايىقسىز. شۇڭا روھلاندۇرىدىغان بۇ ناخشىلارنى كۆڭلۈڭىزدە ساقلاپ، سىزگە ھەرىكەتلەندۈرگۈچى كۈچ بېرىشىگە يول قويۇڭ، ھەمدە كۆپچىلىك ئالدىدا مۇۋەپپەقىيەتلىك نۇتۇق سۆزلەش ئارزۇيىڭىزنى 

 

གཏམ་བཤད་དང་ཡང་ན་སྤྱི་སྟེགས་སུ་འགྲོ་བའི་སྔོན་ལ། འཚམ་པའི་གླུ་དབྱངས་ཉན་པ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེས་སེམས་འཚབ་ཉུང་བ་བཟོ་ཐུབ་པ་དང་། རང་ཉིད་ལ་གདེང་ཚོད་སྤེལ་ཐུབ། འདིའི་ནང་དུ་གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་སེམས་ཁམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་ཐོགས་བྱས་ནས། མཐར་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནུས་པ་སྤེལ་ཐུབ་པའི་ཐབས་འགའ་བཤད་ཡོད།

གླུ་དབྱངས་དང་སེམས་ཁམས་གཉིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད། སྟེགས་བུར་འགྲོ་བའི་སྔོན་ལ་སྤྲོ་སྣང་སྐྱེད་པ་དང་སེམས་སྟོབས་སྤེལ་བའི་གླུ་ཉན་པ་ནི་སེམས་ཁམས་ཡར་རྒྱས་དང་། དེའི་རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ལ་གདེང་ཚོད་དང་འགྲུབ་འབྲས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ། ཡིན་ནའང་། གླུ་དབྱངས་ནི་རང་རང་སོ་སོའི་ཚོར་བ་དང་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྱེད་རང་ལ་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེད་པའི་གླུ་བཙལ་དགོས། དེ་ནི་སེམས་སྟོབས་སྤེལ་བའི་གླུ་འཚོལ་བའི་ཐབས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན།

སྤྲོ་སྣང་དང་སེམས་སྟོབས་སྤེལ་བའི་གླུ་ཡིས་སེམས་ཁམས་ཡར་རྒྱས་བཟོ་ཐུབ་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཁོ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཞི་འཇམ་དང་སེམས་བདེ་བའི་གླུ་ཡང་མང་པོས་འདེམས་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་སྟེགས་བུར་འགྲོ་བའི་སྔོན་ལ་སེམས་འཚབ་ཡོད་པའི་མི་ཚོར་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ཞི་འཇམ་གླུ་ཡིས་སེམས་ལ་བདེ་བ་སྤྲོད་ནས། གཏམ་བཤད་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་འཚབ་སྣང་དང་དཀའ་ངལ་ཚོར་བ་ཉུང་དུ་བཏང་ཐུབ། གླུ་མང་པོ་ཉན་ནས། ཁྱེད་རང་ལ་བདེ་ཞིང་ཞི་བའི་ཚོར་བ་སྤྲོད་པའི་གླུ་འདེམས་པ་ནི། ཁྱེད་ལ་འཚམ་པའི་གླུ་འཚོལ་བའི་ཐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན།

 

نۇتۇق سۆزلەشتىن (ياكى باشقا خىلدىكى سەھنىلىك پائالىيەتلەردىن) بۇرۇن توغرا مۇزىكا ئاڭلاش ناھايىتى ياخشى ئۈنۈم بېرىدۇ، جۈملىدىن ئەنسىرەشنى ئازايتىش ۋە ئۆزىگە بولغان ئىشەنچنى ئاشۇرۇشقا ياردەم بېرىدۇ. بۇ ماقالىدە مۇزىكىدىن قانداق پايدىلىنىپ كەيپىياتنى ياخشىلاش ۋە شۇ ئارقىلىق ئاممىۋى نۇتۇق ئىقتىدارىنى ئۆستۈرۈش ئۇسۇللىرى تونۇشتۇرۇلىدۇ.

مۇزىكا بىلەن كەيپىيات ئۆزئارا زىچ باغلانغان. سەھنىگە چىقىشتىن بۇرۇن روھلاندۇرىدىغان ۋە قىزغىنلىق بېرىدىغان ناخشىلارنى ئاڭلاش كەيپىياتنى كۆتۈرۈپ، ئىشەنچ ۋە ئىپادىلەش ئىقتىدارىنى ياخشىلايدۇ. بىراق مۇزىكا (كۆپىنچە سەنئەت شەكىللىرىگە ئوخشاش) شەخسىي ۋە ھېسسىياتقا باي بىر تەجرىبە بولۇپ، ھەر بىر ئادەم ئۈچۈن پەرقلىق بولىدۇ. شۇڭا سىزگە ياخشى تۇيغۇ بېرىدىغان ناخشىلارنى تاللاش ناھايىتى مۇھىم، بۇ سىزنى روھلاندۇرىدىغان مۇزىكىنى تېپىشنىڭ ياخشى يولىدۇر.

روھلاندۇرىدىغان ۋە قىزغىنلىق بېرىدىغان مۇزىكىلار كەيپىياتنى يۇقىرى كۆتۈرسىمۇ، بۇ پەقەت بىرلا پايدىلىق تۈر ئەمەس. تىنچلاندۇرىدىغان ۋە يۇمشىقىراق مۇزىكىلارمۇ، بولۇپمۇ سەھنىگە چىقىشتىن بۇرۇن بېسىم ياكى ئەنسىرەش ھېس قىلىدىغانلار ئۈچۈن ناھايىتى پايدىلىق. بۇ خىل مۇزىكا كۆڭۈلنى تىنچلاندۇرۇپ، پات يېقىندا بولىدىغان پائالىيەت ھەققىدىكى ئەنسىرەش ۋە قورقۇشنى ئازايتىدۇ. ھەر خىل ناخشىلارنى ئاڭلاپ، 

سىزگە راھەت ۋە تىنچلىق بېرىدىغانلىرىنى تاللاش ئۆزىڭىزگە ماس كېلىدىغان ناخشىلارنى تېپىشنىڭ ئەڭ ياخشى ئۇسۇلىدۇر.

https://bilinguistics.com/music-for-speech-therapy/

 

སློབ་གྲྭ་མ་སོང་བའི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་གསུང་བརྗོད་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གླུ་མཆོག་ཤོས།

ང་ཚོས་ཆུང་ཆུང་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་དང་སྦྱོང་ཁང་ནང་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ནང་གི་དགེ་རྒན་ཚོས་གླུ་དབྱངས་ཡག་པོ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད། འདིར་ང་ཚོས་སློབ་གྲྭ་མ་སོང་བའི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་གསུང་བརྗོད་སྨན་བཅོས་ལ་འཚམས་པའི་གླུ་མཆོག་ཤོས་འགའ་ཞིག་བསྡུས་ཡོད།

གླུ་དབྱངས་སྤྱད་པ་ནི་གསུང་བརྗོད་སྨན་བཅོས་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལག་ལེན་གྱི་གླུ་དབྱངས་ (interactive songs) སྤྱད་པ་གལ་ཆེ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་གླུ་དབྱངས་རྣམས་སློབ་ཚན་གྱི་བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ་ནས་བགོས་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་ཕབ་ལེན་བྱེད་ཆོག་པའི་དྲ་ཐག་ཡང་སྤྲད་ཡོད།

གླུ་དབྱངས་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དུ་། བར་དུ་། དང་རྗེས་སུ་སྤྱོད་རུང་བའི་ཕབ་ལེན་བྱེད་ཆོག་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཡང་ཡོད། དཔར་འདེབས་བྱེད་ཆོག་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་རྟགས་བཀོད་ཡོད་ན་ཡང་། དྲན་གསོ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་ ལས་འགུལ་ཚང་མ་གསུང་བརྗོད་དང་སྐད་ཡིག་གི་དམིགས་ཡུལ་མང་པོ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་ནས་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།


 

مەكتەپ يېشىدىن بۇرۇنقى بالىلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى نۇتۇق داۋالاش ناخشىلىرى

بىز كىچىك بالىلار بار دەرسخانىلار ۋە مەركەزلەردە كۆپ ۋاقىت ئىشلەيمىز، ئۇ يەردىكى ئوقۇتقۇچىلارنىڭ ناھايىتى ياخشى ناخشىلىرى بار. بۇ يەردە بىز مەكتەپ يېشىدىن بۇرۇنقى بالىلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى نۇتۇق داۋالاش ناخشىلىرىدىن بەزىلىرىنى توپلىدۇق.

ناخشىلارنى نۇتۇق داۋالاشتا ئىشلىتىش ناھايىتى قىزىقارلىق بولسىمۇ، ئەگەر بىز ئۆز-ئارا پائالىيەتلىك (interactive) ناخشىلارنى قوللانساق، نىشانلىرىمىزغا يېتىش ئىمكانىيىتىمىز تېخىمۇ يۇقىرى بولىدۇ. شۇڭا بىز تاپقان بارلىق ماتېرىياللارنى دەرس مەزمۇنى بويىچە تۈرگە ئايرىپ، ئۆزىڭىز چۈشۈرەلەيدىغان ئۇلانمىلارنىمۇ تەمىنلىدۇق.

بەزى ناخشىلارنىڭ ئالدى-كېيىن ۋە داۋامىدا ئىشلىتىشكە بولىدىغان چۈشۈرگىلى بولىدىغان ماتېرىياللارمۇ بار. بېسىپ چىقىرىشقا بولىدىغان ماتېرىياللارنىڭ بەزىلىرىدە قانداق نىشانلارنى مەركەزلەشتۈرگىلى بولىدىغانلىقى كۆرسىتىلگەن، ئەمما ئەستە تۇتۇش كېرەككى، بارلىق پائالىيەتلەرنى كۆپلىگەن نۇتۇق ۋە تىل نىشانلىرىغا ماسلاشتۇرۇپ ئۆزگەرتىشكە بولىدۇ.


https://provitaspeech.com/how-music-therapy-supports-speech-development-in-children/

 

བྱིས་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཡིག་སྐད་དང་གཏམ་སྨྲ་ཡག་པོར་བརྗོད་པའི་ལམ་བུ་ནི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཡིན་རུང་། འོས་འཚམས་ཀྱི་རོགས་རམ་ཡོད་ན་འགྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེང་སྐབས་སྐད་ཡིག་དང་གཏམ་སྨྲ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཞིག་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་ནི་གླུ་དབྱངས་བཟོ་བའི་སྨན་བཅོས་  ཡིན། ལས་ཁང་དུ་ང་ཚོས་གླུ་དབྱངས་སྨན་བཅོས་དེ་སྤྱི་ཁྱབ་སྨན་བཅོས་ལས་གཞིའི་ཆ་ཤས་ཤིག་བྱས་ཏེ་བྱིས་པ་ཚོའི་རྒྱུན་ལྡན་གླུ་དབྱངས་དང་སྒྲ་ལ་དགའ་བའི་གཤིས་ཀ་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ་གཏམ་སྨྲ་འཕེལ་རྒྱས་བྱེད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།


འདི་ནི་གླུ་དབྱངས་སྨན་བཅོས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་དང་གཏམ་སྨྲ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ག་འདྲ་བྱས་ཏེ་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། གཏམ་སྨྲ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་ཚོར་འདི་ག་རེ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ཡིན།


གླུ་དབྱངས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན


སྒྲ་བརྗོད་དང་སྐད་གསལ་ཡག་པོ་བྱེད་པ

གླུ་བཏང་བ། ཚིག་ཐུང་ངུ་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་པ། དབྱངས་རྒྱུད་ལས་སྦྱོང་བ་བྱེད་པས་བྱིས་པ་ཚོས་སྒྲ་དང་ཚིག་སྦྱོང་བ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད། འདིས་སྒྲ་བརྗོད་དང་སྐད་གསལ་ཡག་པོ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡིན།


ཉན་ཤེས་ནུས་པ་འཕེལ་རྒྱས

གླུ་དབྱངས་སྨན་བཅོས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བཞག་ནས་ཉན་པར་སྦྱོང་བ་བྱེད། དབྱངས་དང་རྐང་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་བརྒྱུད་ནས་བྱིས་པ་ཚོས་ཉན་པ་དང་ལན་འདེབས་པ་སྦྱོང་བ་བྱེད།


ཚིག་མཛོད་རྒྱ་ཆེ་བཟོ་བ

གླུ་ཚིག་ནང་གསར་པའི་ཚིག་དང་ཚིག་ཕྲེང་མང་པོ་ཡོད། གླུ་བཏང་ནས་ཚིག་སྦྱོང་བ་བྱེད་པས་བྱིས་པ་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་རང་བཞིན་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱེད།


སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་ལམ་སྤེལ་བ

གླུ་དབྱངས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་མང་པོ་ནི་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པ་ཡིན། འདི་ཚོས་བྱིས་པ་ཚོར་རིམ་པ་བཞིན་ལས་ཀ་བྱེད་པ། མཉམ་རུབ་བྱེད་པ་དང་གཏམ་སྨྲ་སྦྱོང་བ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད།


དངངས་སྐྲག་ཉུང་དུ་བཏང་ནས་ཡིད་ཆེས་སྤེལ་བ

གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་བྱིས་པ་ཚོར་སེམས་བདེ་བ་བྱེད་ཐུབ། དེས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནང་དུ་སེམས་བདེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་སྤེལ་བར་རོགས་རམ་བྱེད།

 

 

كۆپلىگەن بالىلار ئۈچۈن ئۈنۈملۈك ئالاقە قىلىش يولى قىيىن بولۇشى مۇمكىن، ئەمما توغرا قوللاش بولسا، ناھايىتى زور ئىلگىرىلەشلەرنى قولغا كەلتۈرگىلى بولىدۇ. بالىلارنىڭ سۆزلەش ۋە تىل مەسىلىلىرىگە ياردەم بېرىۋاتقان ئۇسۇللارنىڭ بىرى بولۇپ، بۈگۈنكى كۈندە تېخىمۇ كۆپ قوللىنىلىۋاتقىنى مۇزىكا داۋالاش ئۇسۇلىدۇر. Provita دا بىز بۇ ئۇسۇلنى كەڭ دائىرىلىك داۋالاش پىلانىمىزنىڭ بىر قىسمى سۈپىتىدە تەمىنلەيمىز، چۈنكى بۇ ئۇسۇل بالىلارنىڭ رېتىم ۋە ئاۋازغا بولغان تەبىئىي قىزىقىشىدىن پايدىلىنىپ، قىزىقارلىق ۋە جەلپكار ئۇسۇلدا ئالاقىنى رىغبەتلەندۈرىدۇ.

تۆۋەندە مۇزىكا داۋالاشنىڭ سۆزلەش ۋە تىل تەرەققىياتىنى قانداق قوللايدىغانلىقى ۋە نېمە ئۈچۈن ئالاقە قىيىنچىلىقى بار بالىلار ئۈچۈن پايدىلىق ئىكەنلىكى چۈشەندۈرۈلىدۇ.

نېمە ئۈچۈن مۇزىكا داۋالاش ئۈنۈملۈك؟

مۇزىكا مېڭىنى ئالاھىدە ئۇسۇلدا قوزغىتىدۇ، بولۇپمۇ سۆزلەش، خاتىرە ۋە ھېسسىيات بىلەن مۇناسىۋەتلىك رايونلارنى. تەتقىقاتلارغا قارىغاندا، مۇزىكا داۋالاش بىرلا ۋاقىتتا مېڭىنىڭ بىر قانچە رايونىنى قوزغىتىدۇ، بۇ سۆزلەش ۋە تىل كېچىكىشى بار بالىلار ئۈچۈن ناھايىتى پايدىلىق بولىدۇ. ئاڭلاش ۋە ھەرىكەت رايونلىرىنى ئاكتىپلاشتۇرۇش ئارقىلىق، مۇزىكا ئاڭلاش، چۈشىنىش ۋە ئېغىزچە ئىپادىلەشنى ياخشىلاش ئۈچۈن يېڭى يوللارنى يارىتىدۇ.

بالىلار ئۈچۈن مۇزىكا داۋالاش پەقەت ئۈنۈملۈكلا ئەمەس، بەلكى ناھايىتى قىزىقارلىقدۇر. ناخشا ئېيتىش، رېتىم ۋە ھەرىكەت ئارقىلىق بالىلار ئۆزلىرىنى بوش تۇتۇپ، باشقىلار بىلەن ئالاقە قىلىشقا ۋە ئۆزلىرىنى ئىپادىلەشكە ئاسانلىق ھېس قىلىدۇ، بۇ بولسا ئادەتتىكى سۆزلەش داۋالاشى ئارقىلىقلا ئەمەلگە ئاشۇرۇش قىيىن بولغان ئىشلارنى ئاسانلاشتۇرىدۇ.

ئالاقە ئۈچۈن مۇزىكا داۋالاشنىڭ مۇھىم پايدىلىرى

تەلەپپۇز ۋە سۆزلەشنىڭ روشەنلىكىنى ياخشىلاش    

اخشا ئېيتىش، ئاددىي جۈملىلەرنى قايتا-قايتا ئېيتىش ۋە رېتىم بىلەن مەشىق قىلىش بالىلارنىڭ ئاۋاز ۋە سۆزلەرنى مەشىق قىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ. بۇ پائالىيەتلەر ئۇلارنىڭ تەلەپپۇزىنى ۋە سۆزلەش روشەنلىكىنى ياخشىلاپ، ئۆز ئېھتىياجى ۋە پىكىرلىرىنى ئىشەنچ بىلەن بىلدۈرۈشىگە ياردەم بېرىدۇ.

ئاڭلاش قابىلىيىتىنى كۈچەيتىش
مۇزىكا داۋالاش بالىلارنى ئاكتىپ ئاڭلاشقا ئۈندەيدۇ. رېتىم ۋە مېلودىيە ئارقىلىق بالىلار دىققەت بىلەن ئاڭلاش ۋە جاۋاب قايتۇرۇشنى ئۆگىنىدۇ، بۇ بولسا سۆھبەتنى چۈشىنىش ۋە قاتنىشىش ئۈچۈن مۇھىم ماھارەتتۇر.

لۇغەت بايلىقىنى كېڭەيتىش
ناخشىلار بالىلارغا يېڭى سۆزلەر ۋە ئىبارىلەرنى قىزىقارلىق مۇھىتتا تونۇشتۇرىدۇ. دائىم ناخشا ئېيتىش ۋە ناخشا سۆزلەرنى ئۆگىنىش ئارقىلىق بالىلارنىڭ لۇغەت بايلىقى تەبىئىي ھالدا كېڭىيىدۇ.

ئىجتىمائىي ئالاقىنى رىغبەتلەندۈرۈش
كۆپىنچە مۇزىكا داۋالاش دەرسلىرى ئۆزئارا پائالىيەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، مەسىلەن گۇرۇپپا پائالىيەتلىرى، سوئال-جاۋاب شەكلىدىكى ناخشىلار ۋە مۇزىكا ئەسۋابلىرى بىلەن ئويناش. بۇ پائالىيەتلەر بالىلارنىڭ نۆۋەت كۈتۈش، باشقىلار بىلەن ئورتاقلىشىش ۋە ئالاقە قىلىش ماھارىتىنى مەشىق قىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ.

ئەندىشەنى ئازايتىپ، ئىشەنچنى ئاشۇرۇش
مۇزىكا ئادەتتە ئادەمنى تىنچلاندۇرىدىغان تەسىرگە ئىگە بولۇپ، بالىلارنىڭ داۋالاش جەريانىدا ئۆزىنى تېخىمۇ راھەت ھېس قىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ. بۇنداق بوش ۋە دوستانە مۇھىتتا بالىلار ئۆزلىرىنى ئەركىن ئىپادىلەپ، ئىشەنچىنى كۈچەيتەلەيدۇ.نىشانلىرىغا ماسلاشتۇرۇپ ئۆزگەرتىشكە بولىدۇ.


https://elderhealthathome.com/music-therapy-improves-balance-mobility-and-gait/

 

མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་དུས་རིང་པོར་སྒྲ་དབྱངས་བཟོ་བཅོས་ (music therapy) ནི་སྤྱོད་སྒོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དེས་ལུས་ཀྱི་བརྟན་པ། འགྲོ་འགུལ། དང་གོམ་འགྲོའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་ལེགས་སྐྱེད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཀླད་པ་དང་རྐང་ལག་གི་ནད་གཞི་ཡོད་པའི་མི་ཚོར་སྐུལ་མ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། འདིར་དེའི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་བསྡུས་དོན་ཞིག་ཡོད།

དུས་ཚོད་ལྟར་སྒྲ་དབྱངས་སྐུལ་མ་
• གོམ་འགྲོ་སྦྱོང་བ: RAS ནི་སྒྲ་དབྱངས་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག་མང་ཤོས་བྱས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དེས་མེ་ཏོ་ནོམ་ (metronome) དང་སྒྲ་དབྱངས་བརྟན་པའི་རིགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཀྱི་རྟགས་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་འགུལ་གྱི་མགྱོགས་ཚད། གོམ་གྱི་རིང་ཚད། དང་སྤྱོད་ཚུལ་ཡག་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་ཡིན།
• དུས་ཚོད་མཐུན་པ: སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་དུས་ཚོད་རྟགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིག་བྱས་ནས་མཐུན་པ་དང་བརྟན་པ་ལེགས་སྐྱེད་བྱེད།

བརྟན་པ་ལེགས་སྐྱེད
• སྒྲ་དབྱངས་དང་འགུལ་བ: སྒྲ་དབྱངས་དང་མཉམ་དུ་འགུལ་བའི་ལས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཚོར་ཤེས་དང་སྙོམས་ཚད་ལ་ལེགས་སྐྱེད་བྱེད།
• སྤྲོ་སྣང་དང་ཞུགས་སྤྱོད: སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་སྦྱོང་བ་སྤྲོ་བ་བཟོས་ནས་མི་ཚོ་ལས་ཀ་ལ་མང་བར་ཞུགས་སྤྱོད་བྱེད་པར་བསྐུལ་བ་བྱེད།

འགྲོ་འགུལ་ལེགས་སྐྱེད
• སྤྲོ་སྣང་སྐུལ་མ: སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་སེམས་ཁམས་བཟང་པོ་བཟོས་ནས་འགུལ་བར་སྐུལ་མ་བྱེད།
• མཐུན་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་ཀ: སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་དང་ཤུགས་ཚད་བསྒྲིགས་ནས་འགུལ་བ་ཡག་པོ་བཟོ་ཐུབ།

བློ་དང་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན
• བློ་ཡི་ཞུགས་སྤྱོད: སྒྲ་དབྱངས་བཟོ་བཅོས་ཀྱིས་དྲན་པ། གཟབ་ནན། དང་བསམ་བློ་སོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད།
• སེམས་ཁམས་བཟང་པོ: འཇིགས་སྣང་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཉུང་དུ་བཏང་ནས་སྦྱོང་བར་ཕན་ཐོགས་བྱེད།

མི་ཚོའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ
• པར་ཀིན་སོན་ནད: RAS ནི་གོམ་འགྲོ་ལེགས་སྐྱེད་དང་འགུལ་བ་ཡག་པོ་བཟོ་ཐུབ།
• སྐྱོན་རྗེས་སྦྱོང་བ: སྒྲ་དབྱངས་བཟོ་བཅོས་ཀྱིས་ལས་ཀ་སླར་གསོ་བྱེད་ཐུབ།
• རྒན་པའི་མི་ཚོ: བརྟན་པ་དང་འགུལ་བ་ལེགས་སྐྱེད་བྱས་ནས་ལྷུང་བ་འགོག་ཐུབ།


 

مۇتەخەسسىسلەر كۈندىن-كۈنگە مۇزىكا داۋالاش (music therapy) نىڭ نېرۋا ۋە مۇسكۇل-سۆڭەك كېسەللىكلىرى بار كىشىلەرنىڭ تەڭپۇڭلۇقى، ھەرىكەتچانلىقى ۋە مېڭىش ئۇسۇلىنى ياخشىلاشتىكى ئۈنۈملۈك ئۇسۇل ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلماقتا. تۆۋەندە بۇ ئۇسۇلنىڭ قانداق قوللىنىلىدىغانلىقىنىڭ قىسقىچە بايانی بار:

رېتىملىق ئاڭلاش قوزغىتىش (Rhythmic Auditory Stimulation – RAS)
• مېڭىش مەشىقى: RAS مۇزىكا داۋالاشنىڭ ئەڭ كۆپ تەتقىق قىلىنغان قوللىنىشلىرىدىن بىرى بولۇپ، مېترونوم ياكى تۇراقلىق رېتىملىق مۇزىكا ئارقىلىق مېڭىش تېزلىكى، قەدەم ئۇزۇنلۇقى ۋە ئومۇمىي مېڭىش ئۇسۇلىنى ياخشىلاشقا ياردەم بېرىدۇ. بۇ ئۇسۇل پاركىنسون كېسىلى، سەكتىدىن كېيىنكى بىمارلار ۋە سېرىبرال پالسىيى بارلارغا ئالاھىدە پايدىلىق.
• ۋاقىتلىق ماسلىشىش: مۇزىكىدىكى رېتىملىق ئىشارىلەر مۇسكۇللارنىڭ ھەرىكەت ۋاقتىنى ماسلاشتۇرۇپ، ماسلىشىشنى ياخشىلايدۇ ۋە يىقىلىش خەۋپىنى ئازايتىدۇ.

تەڭپۇڭلۇقنى ياخشىلاش
• مۇزىكا بىلەن ھەرىكەت: مۇزىكا بىلەن بىرلىكتە ئېلىپ بېرىلغان ھەرىكەت مەشىقلەرى (مەسىلەن، ئۇسسۇل ياكى رېتىمغا ماس قەدەم تاشلاش) بەدەننىڭ ھېس قىلىش سىستېمىسى ۋە تەڭپۇڭلۇق سىستېمىسىنى قوزغىتىپ، تەڭپۇڭلۇقنى ياخشىلايدۇ. بۇ ئۇسۇل ياشانغانلار ۋە تەڭپۇڭلۇق مەسىلىسى بارلارغا پايدىلىق.
• قىزىقىش ۋە قاتنىشىش: مۇزىكا قايتا-قايتا قىلىنىدىغان مەشىقلەرنى قىزىقارلىق قىلىپ، بىمارلارنىڭ داۋالاشقا بولغان قاتنىشىشىنى ئاشۇرىدۇ.

ھەرىكەتچانلىقنى ياخشىلاش
• روھلاندۇرۇش: مۇزىكا كىشىلەرنى ھەرىكەتكە قىزىقتۇرۇپ، روھىي ھالەتنى ياخشىلايدۇ ۋە مەشىق ۋاقتىدىكى قىيىنچىلىق تۇيغۇسىنى تۆۋەنلىتىدۇ.
• خاسلاشتۇرۇلغان داۋالاش: مۇزىكا مۇتەخەسسىسلەر ھەرىكەت مەقسىتىگە ئاساسەن رېتىم ۋە كۈچنى تاللاپ، ھەرىكەتنى تېخىمۇ سىلىق ۋە ماسلاشتۇرۇلغان قىلىدۇ.

ئەقلىي ۋە روھىي پايدىلار
• ئەقلىي قاتنىشىش: مۇزىكا دىققەت، ئەستە ساقلاش ۋە پىلانلاش قاتارلىق ئەقلىي ئىقتىدارلارنى قوزغىتىپ، بىخەتەر ۋە ئۈنۈملۈك ھەرىكەتكە ياردەم بېرىدۇ.
• روھىي ساغلاملىق: مۇزىكا ئەندىشە، چۈشكۈنلۈك ۋە بېسىمنى ئازايتىپ، داۋالاش ئۈچۈن ياخشى مۇھىت يارىتىدۇ.

ئوخشىمىغان توپلاردا قوللىنىش
• پاركىنسون كېسىلى: RAS مېڭىش تېزلىكىنى، قەدەم ئۇزۇنلۇقىنى ياخشىلايدۇ ۋە «توختاپ قېلىش» ھادىسىسىنى ئازايتىدۇ.
• سەكتىدىن كېيىنكى داۋالاش: مۇزىكا داۋالاش ھەرىكەت ئىقتىدارىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈپ، ھەرىكەتنىڭ تەڭپۇڭلۇقىنى ياخشىلايدۇ.
• ياشانغانلار: تەڭپۇڭلۇق ۋە مېڭىشنى ياخشىلاپ، يىقىلىشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ ۋە بىر ۋاقىتتا خۇشاللىق ۋە ئىجتىمائىي ئالاقىنى كۈچەيتىدۇ.

https://pdmovementlab.com/blog/2017/1/1/how-to-improve-your-gait-in-30-seconds-music-and-parkinson

 

པར་ཀིན་སོན་ནད་དང་གླུ་དབྱངས། གོམ་འགྲོ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་བཟོ་བའི་ཐབས།


གླུ་དབྱངས་དང་སྨན་ནི་པར་ཀིན་སོན་ནད་དང་འཁྲིལ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་ཡིན། གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་སྐུ་ལས་འགུལ་བ་དང་གོམ་འགྲོ་ལ་སྐུལ་མ་བྱེད་ཐུབ། 


འདིར་གླུ་དབྱངས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་གོམ་འགྲོ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་པའི་ཐབས་གསུམ་ཡོད།

 ༡) འགུལ་བ་འགོ་བཙུགས།


ཐོག་མར་སྐུ་ལས་འགུལ་བ་འགོ་བཙུགས།

གོམ་འགྲོ་ཡག་པོ་མེད་ཀྱང་འགུལ་བ་གཏོང་དགོས།

འདི་ནི་སྐུ་ལས་འགུལ་བའི་གཞི་རྩ་ཡིན། 


 ༢) རིམ་མཐུད་དུ་རྟགས་སྒྲ  བཟོ་བ།


དེ་ནས་སྒྲ་རིམ་ཞིག་བསྣན།

དཔེར་ན་ “གཡོན–གཡས” ཞེས་པའི་རྟགས་སྒྲ་ལ་བསྟུན་ནས་གོམ་འགྲོ་བྱེད།


སྐུ་ལས་འགུལ་བ་ནི་རྐང་པ་ནས་འགོ་བཙུགས་དགོས།

གོང་གི་སྐུ་གཟུགས་ལ་བསྟུན་ན་མི་འགྲིག་པས་མར་ནས་འགོ་བཙུགས། 


 ༣) གླུ་དབྱངས་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་བ།


 ༣a) གླུ་ལ་བསྟུན་ནས་འགྲོ་བ


དེ་ནས་གླུ་ཞིག་བཏང་ནས་དེའི་རྟགས་སྒྲ་ལ་བསྟུན།

གླུའི་རྟགས་སྒྲ་ཡིས་གོམ་འགྲོ་སྐུལ་མ་བྱེད་ཐུབ།


 ༣b) རང་དགོས་ཀྱི་གླུ་འདེམས།


དམའ་མཐུད་ནས་མགྱོགས་མཐུད་དུ་རིམ་པ་བཞིན་འགྲོ།

གོམ་འགྲོའི་མཐུན་སྒྲ་ཅུང་ཟད་མགྱོགས་པ་ཡིན་ན་ལེགས།


དེས་སྐུ་ལས་འགུལ་བ་ལ་སྐུལ་མ་བྱས་ནས

གོམ་འགྲོ་ལ་སྟོབས་སྤྲོད་ཐུབ། 

མཇུག་བསྡུས།


གླུ་དབྱངས་ནི་པར་ཀིན་སོན་ནད་པ་ཚོར་གོམ་འགྲོ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན།

དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་གླུ་དབྱངས་ལ་བསྟུན་ནས་འགྲོ་ན།

འགུལ་བ་སླར་གསོ་བྱེད་ཐུབ། 


مۇزىكا ۋە پاركىنسون كېسىلى: 30 سېكۇنتتا مېڭىش ئۇسۇلىنى ياخشىلاش


مۇزىكا پاركىنسون كېسىلى بار كىشىلەرنىڭ ھەرىكەت قىلىشى ۋە مېڭىش (gait) قابىلىيىتىنى ياخشىلاشقا ياردەم بېرەلەيدۇ. رېتىم (تەكتى) ئارقىلىق بەدەن ھەرىكىتى تېخىمۇ ئاسان ۋە مۇقىم بولىدۇ.


تۆۋەندە مۇزىكىنى ئىشلىتىپ مېڭىشنى ياخشىلاشنىڭ ئاددىي ئۇسۇللىرى بار:


 ھەرىكەتنى باشلاش


ئەڭ ئاۋۋال ھەرىكەتنى باشلاش كېرەك.

مېڭىش قىيىن بولسىمۇ، ئالدى بىلەن بىر قەدەم تاشلاشقا تىرىشىڭ. بۇ بارلىق ھەرىكەتنىڭ باشلىنىشىدۇر. رېتىم قوشۇش


كېيىن، بىر مۇقىم رېتىم قوشۇڭ.

مەسىلەن، “سول–ئوڭ، سول–ئوڭ” دەپ ئۆزىڭىزگە رېتىم بېرىپ مېڭىڭ.


ھەرىكەت پۇتتىن باشلىنىشى كېرەك، بەدەننىڭ ئۈستى قىسمىدىن ئەمەس.

پۇتنىڭ ھەرىكىتى باشقا قىسمىلارنى يېتەكلەيدۇ.


مۇزىكا بىلەن بىللە مېڭىش

 مۇزىكا بىلەن تەڭ قەدەم


بىر مۇزىكا قويۇپ، ئۇنىڭ رېتىمىغا ماسلىشىپ مېڭىڭ.

مۇزىكىنىڭ رېتىمى سىزنىڭ قەدەملىرىڭىزنى مۇقىملاشتۇرىدۇ.


 مۇۋاپىق مۇزىكا تاللاش


ئالدى بىلەن ئاستا رېتىملىق مۇزىكا تاللاپ، ئاستا-ئاستا تېزراق رېتىمغا ئۆتۈڭ.

قەدەملىرىڭىزنىڭ رېتىمىدىن سەل تېزراق بولغان مۇزىكا ئەڭ ياخشى.


بۇ سىزنىڭ ھەرىكەت قىلىشىڭىزنى ئىلگىرى سۈرۈپ، مېڭىشنى تېخىمۇ ياخشىلايدۇ.


 خۇلاسە


مۇزىكا پاركىنسون كېسىلى بار كىشىلەر ئۈچۈن ناھايىتى پايدىلىق قورال.

مېڭىش قىيىنلاشقاندا، مۇزىكا ئىشلىتىش ئارقىلىق ھەرىكەتنى قايتا قوزغىتىپ، قەدەملىرىڭىزنى ياخشىلاشقا بولىدۇ.




 

https://headstart.gov/curriculum/article/music-child-development

 

 


བྱིས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ནང་དབྱངས་གླུ

དབྱངས་གླུ་ནི་བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་དང་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁྱིམ་དང་འབྲེལ་བ་བཟོ་བ། སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་པ། དང་སྐྱོང་མཁན་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡིན།

དབྱངས་གླུ

དབྱངས་གླུ་ནི་མིའི་ཚེ་གཞི་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་དང་སེམས་བདེ་སྐྱོང་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་མྱོང་བར་ཡང་དབྱངས་གླུ་གལ་ཆེན་ཡོད། གཉིད་སྟོབས་ཀྱི་བྱིས་པ་ཞིག་ལ་ཞི་འཇམ་གྱི་གླུ་ཞིག་གཏོང་བ་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོས་གདངས་འཛིན་བྱས་ནས་རོལ་ཆས་བཀྲོལ་བའི་བར་དུ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླུ་ཉན་པ། རང་གི་སྐད་ཀྱིས་གདངས་བྱེད་པ། དང་རོལ་ཆས་བཀྲོལ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡོད།

ཁྱེད་རང་གིས་མགྲིན་གླུ་པ་ཞིག་བྱེད་མ་བསམས་ན་ཡང་། ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིན།

དབྱངས་གླུ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན། གླུ་གཏོང་བ། ལག་པ་བརྡབ་པ། གར་འཁྲབ་པའི་བར་ན་དགའ་སྤྲོ་དང་རྩེ་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ།

དབྱངས་གླུ་དང་སེམས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས

མ་ཞིག་གིས་ཟླ་གསུམ་ཡིན་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་ …”ཞེས་པའི་གླུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། མཐའ་འཁོར་དུ་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་སེམས་བདེའི་སྐབས་ཤིག་མཉམ་དུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད།

དབྱངས་གླུ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རོགས་བྱེད་ཐུབ། ཞི་འཇམ་གྱི་གླུ་ཞིག་གིས་བྱིས་པ་དང་སྐྱོང་མཁན་གཉིས་ཞི་འཇམ་དུ་འབྲེལ་བ་བཟོ་བ་དང་། བྱིས་པའི་ཚོར་བ་དང་དགོས་མཁོ་རྣམས་གོ་རྟོགས་བྱས་པར་བསྟན།

གླུ་ཞིག་གིས་བྱིས་པ་གཉིད་ལ་འཇུག་པའམ་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཕྲུ་གུ་ཞིག་ལ་སེམས་བདེ་སྤྲོད་ཐུབ། དབྱངས་གླུ་ནི་བྱིས་པའི་རང་སྐྱོང་སེམས་ཚོར་འཛིན་ནུས་པ་ལ་རོགས་བྱེད།

གླུ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཚོར་བ་སློབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན། “…” ཞེས་པའི་གླུ་ནི་སེམས་ཚོར་སྣ་ཚོགས་ལ་བསྒྱུར་ཐུབ། ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ཚོར་བ་སྦྱོང་བའི་གོ་སྐབས་ལ་དགའ་བ་ཡོད།

ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པའི་སྐབས་སུ་ཞལ་གྱི་གདོང་བཟོས་ནས་རྐང་པ་བརྡབ་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ཡིན་པ་བསྟན།

ཉིན་ཉི་ཤུ་དྲུག་ཡིན་པའི་ཨ་ནི་ཏ་ཞིག་གིས་རང་གིས་བཟོས་པའི་གླུ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད། “ཁྱེད་སྐྱོ་བ་ཡིན་པ། ཨ་མ་ཡོང་གི་ཡོད།”

འདི་ནི་མོས་རང་གི་སེམས་ཚོར་གོ་རྟོགས་བྱས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཚོར་བ་ཡང་བསམ་ཤེས་བྱེད་པའི་ནུས་པ  འཕེལ་བཞིན་པ་སྟོན།

མོས་དབྱངས་གླུ་བཟོས་ནས་རང་ཉིད་སེམས་བདེ་བྱེད་པ་ནི། བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།


 


بالىلارنىڭ تەرەققىياتىدا مۇزىكىنىڭ رولى

مۇزىكا پەقەتلا بوۋاقلار ۋە كىچىك بالىلار ئۈچۈن خۇشاللىق مەنبەسى بولۇپ قالماستىن، بەلكى ئۇلارغا ئۆي بىلەن باغلىنىش ھېسسىنى بېرىدۇ، ئۆگىنىش پۇرسىتى يارىتىدۇ ۋە ئۇلارنى غەمخورلۇق قىلغۇچى چوڭلار بىلەن باغلايدۇ.

مۇزىكا

مۇزىكا ئادەمنىڭ تۇرمۇشى بويىچە — بوۋاقلىق دەۋرىدىن تارتىپ چوڭلۇققىچە — خۇشاللىق ۋە راھەتنىڭ بىر مەنبەسىدۇر. ئۇ ناھايىتى كىچىك بالىلارنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشىنىڭمۇ مۇھىم بىر قىسمىدۇر. يېنىك بىر لالىلا (ئۇيقۇ ناخشىسى) بىلەن ئۇيقۇغا كېتىۋاتقان بوۋاقتىن تارتىپ، دەف ياكى باشقا سازلارنى چالغان ھالدا شادلىق بىلەن ناخشا ئېيتىدىغان كىچىك بالىلارغىچە، ھەممىسى مۇزىكىنى ئاڭلاشنى، ئۆزىنىڭ ئاۋازى بىلەن قاتنىشىشنى ۋە ساز چالماقنى ياخشى كۆرىدۇ.

سىز ئۆزىڭىزنى كەسپىي ناخشىچى دەپ قارىماسىڭىزمۇ، سىزنىڭ ئاۋازىڭىز بوۋاقلار ۋە كىچىك بالىلار ئەڭ ئاڭلاشنى خالايدىغان ئاۋازدۇر.

مۇزىكا بالىلارنىڭ ئۆگىنىشىگە ياردەم بېرىدىغان ئەڭ ياخشى يوللاردىن بىرىدۇر، چۈنكى ئۇلار ناخشا ئېيتىپ، قول چاپقىلىپ، ئۇسسۇل ئوينىغاندا، خۇشاللىق ۋە ئويۇن ئارقىلىق ئۆگىنىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە بولىدۇ.

مۇزىكا ۋە ھېسسىيات تەرەققىياتى

بىر ئانا ئۈچ ئايلىق بوۋاقنى قولىغا ئېلىپ،tدەپ ناخشا ئېيتىۋاتىدۇ. ئەتراپىدا ناھايىتى كۆپ قىزغىنلىق بولسىمۇ، بۇ ئىككىسى بىر-بىرىگە قاراپ، راھەت ۋە يېقىنلىققا تولغان بىر دەقىقىنى ئورتاقلاشماقتا.

مۇزىكا ھېسسىيات تەرەققىياتىنى قوللايدۇ. يېنىك ۋە تىنچ بىر ناخشا، بالا بىلەن غەمخورلۇق قىلغۇچى ئوتتۇرىسىدا تىنچ باغلىنىش يارىتىدۇ ۋە بالىغا ئۇنىڭ ھېسسىياتى ۋە ئېھتىياجىنىڭ چۈشىنىلگەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.

لالىلىر بوۋاقنى ئۇيقۇغا سېلىشقا ياكى بېسىمغا ئۇچرىغان كىچىك بالىنى تىنچلاندۇرۇشقا ياردەم بېرىدۇ. ئاستا ناخشا ئېيتىش بالىنى شالاڭ-شولاڭ مۇھىتتا ھەم تىنچ، ھەم دىققەتچان تۇتۇشقا ياردەم بېرىدۇ. چوڭلار مۇزىكىدىن پايدىلىنىپ بالىلارنى تىنچلاندۇرغاندا، ئۇلار بالىلارنىڭ ئۆز ھېسسىياتىنى باشقۇرۇش قابىلىيىتىنى () تەرەققىي قىلدۇرىدۇ.

بىر قانچە كىچىك بالا غەمخورلۇق قىلغۇچى بىلەن بىللە ئولتۇرۇپ،  دەپ ناخشا ئېيتىۋاتىدۇ. ھەر بىر قىسمىدا بالىلار قول چاپقىلىپ، پۇتىنى تىپىپ ياكى باشقا ھەرىكەتلەرنى قىلىپ قاتنىشىدۇ.

ناخشىلار بالىلارنىڭ ھېسسىياتنى ئۆگىنىشىگە ناھايىتى ياخشى يولدۇر. ئۇلار «خۇشال»، «غەزەپلىك» ياكى «قايغۇرىدىغان» بولۇشنى ئالدى بىلەن تونۇشنى ئۆگىنىدۇ. چوڭلار سۆزلەر، چىراي ئىپادىلىرى، رەسىملەر ۋە ناخشىلار ئارقىلىق بۇ ھېسسىياتلارنى كۆرسىتىپ بېرەلەيدۇ.

26 ئايلىق ئانىتا بىر كۈندە ئۆزىنىڭ ئويۇنچۇق قىزىغا ناخشا ئېيتىدۇ:
«سەن قايغۇرىۋاتىسەن، ئاناڭ كېلىدۇ.»

بۇ يەردە، ئانىتا ئۆزىنىڭ ھېسسىياتىنى تونۇپ، ئۇنى ئويۇن ئارقىلىق ئىپادىلەيدۇ. ئۇ ئۆزىنىڭ ئويۇنچۇق قىزىنىڭمۇ شۇنداق ھېسسىياتقا ئىگە ئىكەنلىكىنى تەسەۋۋۇر قىلىپ، ئۇنىڭغا راھەت بېرىشقا تىرىشىدۇ. بۇ بولسا ئۇنىڭ باشقىلارنىڭ ھېسسىياتىنى چۈشىنىش  قابىلىيىتىنىڭ تەرەققىي قىلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

ئۇ چوڭلاردىن ئاڭلىغان سۆزلەرنى تەكرارلاپ، ئۆزى يېڭى بىر ناخشا ياساپ چىقىدۇ. بۇ ناخشا ئەمەلىيەتتە ئۆزىنى راھەتلەندۈرۈش ئۈچۈن ئىشلەتكەن بىر يولدۇر. بۇنداق قابىلىيەت كىچىك بىر بالا ئۈچۈن ناھايىتى چوڭ مۇۋەپپەقىيەتتۇر.


 

Subscribe


Copyright © 2026 help - All Rights Reserved.


Powered by

This website uses cookies.

We use cookies to analyze website traffic and optimize your website experience. By accepting our use of cookies, your data will be aggregated with all other user data.

Accept